فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ - 106 / آل عمران ذُقْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ - 49 / دخان إِنَّكُمْ لَذائِقُوا الْعَذابِ الْأَلِيمِ - 38 / صافّات ذلِكُمْ فَذُوقُوهُ - 14 / انفال وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ - 21 / سجده امّا به كار بردن واژه - ذوق در رحمت مانند آيات : وَ لَئِنْ أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً - 9 / هود و وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ نَعْماءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ - 10 / هود و گاهى به آزمون و امتحان تعبير شده است ، گفته مىشود . أَذَقْتُهُ كذا فَذَاقَ : او را آزمودم و امتحان شد فلان ذَاقَ كذا و أنا أَكَلْتُه : يعنى بالاتر از آگاهى و خبر او آزمودمش او چشنده بود و من خورنده يا او اندك مايه بود و من بيشتر آگاه شده و آيهء فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ - 112 / نحل به كار بردن واژهء خوردن يا چشيدن ذوق كه با كلمهء لباس در اين آيه آمده براى اينست كه از ذاق ، تجربه و آزمايش ارائه شده است . و در آيهء اخير اشاره شده است يعنى در موقعيّتى واقع شده كه طعم قحطى و بيم خوف را چشيده است تا از ستمگرى و كفر دست بردارند ، و واژهء لباس بطور استعاره براى اينست كه سراپاى زندگيشان را گرسنگى و ترس مانند لباس فرا گرفت و پوشاند در آيهء فوق هر دو كلام ، گرسنگى و ترس مقدّر شده است ، گوئى كه گفته شده : أذاقها طعم الجوع و الخوف و ألبسها لباسهما : طعم گرسنگى و ترس را به آنها چشانيد و لباس ترس و گرسنگى را بر آنها پوشانيد خداى تعالى گويد : وَ إِنَّا إِذا أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً - 48 / شورى واژه - إذاقه - در رحمت به كار رفته است و نقطه مقابل اين معنى مصيبت رساندن است چنان كه مىفرمايد : وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ - 78 / نساء آگاهى و تنبيهى است بر اينكه انسان با كمترين نعمتى كه به او عطاء مىشود سركشى مىكند و استكبار و غرور مىورزد و اشاره به آيه‌اى است كه مىفرمايد : كَلَّا إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى - 6 / علق