الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
21
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
خداى تعالى گويد : وَ قالَ إِنِّي ذاهِبٌ إِلى رَبِّي - 99 / صافّات يعنى : رونده بسوى پروردگارم هستم . فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْراهِيمَ الرَّوْعُ « 1 » - 74 / هود فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ - 8 / فاطر كنايهاى از مرگ است خود را براى آنها تلف مكن و مكش يعنى : نفس و جانت با حسرت و افسوس بر كفّار كه چرا ايمان ندارند از دست نرود و به هلاكت نرسد و آيات : إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ * - 19 / ابراهيم و وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ 34 / فاطر و إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ 33 / احزاب و وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ - 19 / نساء يعنى : زنانى كه مىخواهيد طلاقشان بدهيد ناراحت نكنيد كه بدان وسيله بخواهيد مقدارى از مهريّه يا اموال آنها را كه به آنها بخشيدهايد به چيزى از آن دست يابيد . و آيه وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ - 46 / انفال اى مؤمنين در ميان خود با يكديگر جدال و كشمكش نكنيد كه در نتيجه ، نيروهاتان از دست برود و كم قدرت شويد و آيات : ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ - 17 / بقره و وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ - 20 / بقره و لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئاتُ عَنِّي - 10 / هود « 2 »
--> ( 1 ) همين كه بيم و شگفتى از ابراهيم بر طرف شد يعنى پس از اينكه ديد فرشتگان مأمور عذاب قوم لوط بسوى گوشت پختهاى كه برايشان آورده بود دست دراز نمىكنند و نمىخورند - أَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً - در دلش بيمناك شد و پس از شنيدن ماجراى آنها شگفتى او بر طرف شد . ( 2 ) تمام آيه چنين است لَئِنْ أَذَقْناهُ نَعْماءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئاتُ عَنِّي إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ - 10 / هود با توجّه به آيات قبل از اين آيه روى سخن با نوع انسان است كه مىگويد : وَ لَئِنْ أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً - 9 / هود اشاره به يكى از طبيعتهاى نفسانى انسان است كه بايستى با تمرين در عبادات و ايمان ، آن را بر طرف كرد يعنى حالت سبكسرى و ضعف روانى و كم ظرفيّتى ، مىگويد همين كه رحمتى از جانب ما به انسان مىرسد و سپس سلب مىشود كفران پيشه و نا اميد مىشود و هر گاه بعد از سختى و محنت او را نعمتى دهيم مىگويد : بديها از من بر طرف شده است و با سرمستى و فرحناكى فخر فروشى مىكند مگر كسانى كه صَبَرُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ - 11 / هود - كسانى كه صبر و شكيبائى مىورزند و پس از رسيدن به .