الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
132
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
. روى : مىگوئى - ماء رَوَاء و رِوًى يعنى آب فراوان و گوارا . رِوَى - بر وزن - عدى و سوى - است . شاعر گويد : من شكَّ فى فَلْج فهذا فلج * ماءٌ رَوَاءٌ و طريقٌ نَهْجُ يعنى : ( آنكه در پيروزى ترديد كرد اينك اين پيروزى است كه همواره چون آبى گوارا و راه روشن است ) . و آيه : ( هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً « 1 » - 74 / مريم ) . كسى كه واژه - رِءْياً - در آيه فوق را بدون همزه بخواند از - روى - است كه معنى - ريّان - و زيبائى است و اگر با همزه بخواند يعنى كسى كه اثرى از زيبائى و خوبى در او هست و گفته شده معنى اوّل يعنى بدون همزه مراد آيه است . الرِّي : اسمى است براى طراوت و حسنى كه از چيزى ظاهر مىشود . الرُّوَاء : هم از همان معنى است و گفتهاند - رواء - مقلوب از رأيت است . ابو على فسوى ( منسوب به فساء در استان فارس ) ( شرح حالش قبلا نوشته شده ) مىگويد : المَرُوءة : از عبارتى است كه مىگويند - حسُن في مِرَآة العين : ( در آئينه چشم زيباست ) ولى اين سخن اشتقاق غلطى است زيرا حرف ( م ) در - مرآة - اصلى نيست و زائده است و از - رويّة - گرفته شده ، و - مروءة بر وزن - فعولة - حرف ( م ) آن اصلى است .
--> ( 1 ) تمام آيه چنين است : ( كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً - 74 / مريم ) چه بسيار نسلها كه پيش از ايشان فساد كردند و هلاكشان كرديم كه از نظر اسباب زندگى و قدرت و منظر از آنها بهتر بودند و سپس گويد : همين كه آيات روشن خداى بر كفّار ستمگر خوانده شود مىگويند : كدام گروه مكانشان و مجالسشان آراستهتر است و نتيجهء اين استكبار و غرور هلاكتى است كه گفته شد .