الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

119

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

و در صورت جمع كه به معنى رحمت است مثل آيات : ( وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ - 22 / حجر ) و ( أَنْ يُرْسِلَ الرِّياحَ مُبَشِّراتٍ 46 / روم ) و ( يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً - 57 / اعراف ) . و امّا در آيه : ( يُرْسِلُ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً - 48 / روم ) معنى آشكارتر و روشن‌تر آن رحمت است كه به لفظ جمع هم خوانده شده و صحيح‌تر است . واژه - ريح - به صورت استعاره براى قدرت و غله هم به كار رفته است مثل آيه : ( وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ - 46 / انفال ) . أَرْوَحَ الماءُ : بوى آب تغيير كرد كه مخصوص بوى بد آب است . رِيحَ الغدير يَرَاحُ : بركه و آبگير بوى بد گرفت . أَرَاحُوا : آسايش يافتند و يا به شادمانى شب كردند . دُهْن مُرَوَّح : روغن خوش بوى . روايت شده است كه ( لم يَرَحْ رائحةَ الجَنَّة ) . يعنى بوى بهشت را نيافته . مَرْوَحة : گذرگاه باد . مِرْوَحة : باد بزن و وسيله‌اى كه باد با آن توليد مىشود . رَائِحَة : وزش هوا و بوى خوش . رَاحَ فلانٌ إلى أهله : به دو معنى است : 1 - او به سرعت و مثل باد بسوى خانواده‌اش آمد . 2 - يا با برگشتن بسوى خانواده‌اش از آسايش و مسّرت بهره‌مند شد . الرَّاحَة : مشتّق از - روح - است يعنى آسايش ، چنان كه مىگويند : افعل ذلك فى سَرَاح و رَوَاح : آن را به آسانى انجام ده . المُرَاوَحَة في العمل : يك بار اين عمل مىكند و يك بار ديگرى ( از باب مفاعله است يعنى كار طرفين ) . الرَّوَاح : به طور استعاره براى استراحت در نيمروز كه انسان آسايش دارد به كار مىرود و از همين معنى مىگويند :