الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

103

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

ركب : الرُّكُوب : در اصل يعنى سوار شدن انسان بر پشت حيوان كه در سوار شدن بر كشتى هم به كار مىرود . ( و در عرف امروز سوار شدن در ماشين و فضا پيما همين واژه است و - رُكَّاب : مسافرين ) . رَاكِب : در عرف سخن ويژه كسى است كه بر بارگى و پشت ستور مىنشيند جمع آن - رَكْب ، رُكْبَان و رُكُوب - است . خداى تعالى گويد : ( وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً - 8 / نحل ) و ( فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ - 65 / عنكبوت ) و آيه : ( الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ - 42 / انفال ) ( و سواران كاروان دور از شما بودند ) و ( فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً « 1 » - 239 / بقره ) . أَرْكَبَ المُهْر : هنگام سوارى اسب جوان نزديك شد . ( وقت سواريش رسيد ) . مُرَكَّب : مخصوص كسى است كه اسب ديگرى را سوار مىشود و نيز كسى كه در سوارى ناتوان است و خوب سوارى نمىداند . مُتَرَاكِب : رويهم سوار شده و انباشته شده . خداى تعالى گويد : ( فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراكِباً - 99 / انعام ) ( قسمتى از آيه 99 / انعام است و اشاره به يكى از پديده‌هاى حياتبخش اللّه است كه مىفرمايد : اوست كه از آسمانها باران فرو ريزاند و در اثر ريزش باران همه روئيدنىها را از زمين

--> ( 1 ) يعنى پيادگان يا سواران ، قسمتى از آيه‌اى است كه مربوط به اقامهء نمازها و محافظت بر اداى آنهاست به خصوص نماز ظهر كه مىفرمايد : ( حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى . . . ) . همهء نمازها و نماز ميانهء روز را مواظبت كنيد و بر اداى آنها اهتمام بورزيد ، براى خدا مطيعانه قيام كنيد و بر پا خيزيد . هر گاه در اداى نماز به صورت معمول بيم داشتيد و در سفر بوديد در حالى كه حركت مىكنيد و پياده و سواره هستيد نماز خوف يعنى در حال حركت بخوانيد و چون ايمن شديد خداى را ياد كنيد و نماز از همانطور كه يادتان داده است و نمىدانستيد به جاى آريد .