بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ . آيا نمىداند ؟ آنگاه كه آنچه در گورها است برانگيزانند ! - * - 10 - وَ حُصِّلَ ما فِي الصُّدُورِ . و آنچه در دلها است فراپيش آرند و بازنگرند - * - 11 - إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ . همانا كه خداى ايشان ، آن روز به كارهايشان آگاه است . تفسير ادبى و عرفانى سوره 100 آيه 0 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، نام خداوندى كه جز از وى خدائى نه ! و در حكم او چون و چرائى نيست ، و جز به نور او كس را روشنائى نه ! و جز به الهام او كس را بينائى نيست ؛ اين نام عزيز است كه دلها را انس است و جانها را پيغام ، از دوست يادگار و بر جان عاشقان سلام ؛ در همه عالم كس نتواند قدم بر بساط توفيق نهد مگر به مدد لطف اين نام ، و كسى را در هر دو سراى زندگانى مسلّم نشود مگر به رعايت و حمايت اين نام ! و كسى مهجور درگاه حق نگشت مگر به انكار اين نام ! سوره 100 آيه 1 1 - وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً . آيه . اين عاديات كه خداوند به آنها سوگند ياد كرده ، يا اسبهاى غازيانند ، يا راحله‌هاى حاجيان ! چون مركبهاى ايشان را اين شرف و مرتبت است كه خداوند بدان قسم ياد كند ! زيرا شرف و منزلت غازيان و حاجيان ، خود كه داند و كدام زبان از درجات آنها عبارت كند ؟ آرى ، هركه در راه اطاعت حق رود عجب نباشد كه در رعايت او باشد ؛ آن غازى كه بهر اعتلاى اسلام تن رها و جان فدا كند و سينهء خود را هدف تير دشمن ساخته ! و آن حاجى كه كوس رحيل فروكوفته و خان‌ومان را وداع گفته و رو به باديهء مردم خوار نهاده به كعبهء شرف رسيده . رداء تجريد برافكنده ، لبّيك تفريد زده ، اينان زائران حقّند و بر حق است كه قاصدان درگاه خود را بنوازد و با ايشان كرامت فرمايد ، و فردا در بارگاه قدس ، ايشان ميهمانان خدايند و خداوند ميزبان ! سوره 100 آيه 6 6 - إِنَّ الْإِنْسانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ . آيه . ( اين آيت جواب قسّم است ) خداوند سوگند ياد مىكند كه : اين آدمى كنود و كفور است يعنى ناسپاس و ناپاك از كار دين است ! هميشه غافل و به جهل و حرص و بخل نائل ، روز روشن به گناه سياه كرده ! و شب دراز به خواب غفلت كوتاه كرده ! درگاه خداوند گذاشته و رو به خيمه و خركاه و خانه و دستگاه نهاده ، شاد بدان است كه سال نو درآيد و شاديش بيفزايد ! خود نداند و نينديشد كه هر نفسى كه برمىآيد ، گامى به مرگ نزديكتر مىشود ! و هر روز منزلى از راه آخرت مىپيمايد ! سوره 100 آيه 9 9 - أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ وَ حُصِّلَ ما فِي الصُّدُورِ . آيه . آيا نمىداند كه اين مردم چه عقبه‌ها در پيش دارند ؟ كه بايد از آن بگذرند : از سكرات مرگ ، حسرتهاى قيامت ، هيبت دوزخ ، كه رسول خدا فرمود : اگر آنچه مرا ديدار بر آن افتاد ( در شب معراج ) شما را به ده يك آن ديدار بودى ، روز و شب ديدهء شما اشكبار بودى ! و خندهء شما اندك و گريهء شما بسيار بودى ! مسكين آدمى ، بىحذر است از اينكه خبر ندارد ، خبر ندارد از آنكه خطر ندارد آن روز بداند كه دانش سود ندارد ، آنگاه دريابد كه دريافت را فايده نبود . سورهء - 101 - قارعه - 11 - آيه - مكى - جزو 30 تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بنام خداوند بخشندهء مهربان . 1 و 2 - الْقارِعَةُ مَا الْقارِعَةُ . روز رستاخيز ، روز كوبنده و چه كوبنده‌اى ؟