احمد بن محمد ميبدى
62
خلاصه تفسير ادبى و عرفانى قرآن مجيد بفارسى از كشف الاسرار ( فارسى )
و اثبات آنست كه گفت : گروه ديگر بجاى آنها برقرار نموديم . قومى جهانداران را از اين جهان مىبرند ، آن محو است ، و قومى ديگر را بجاى آنان مىنشانند و آن اثبات است كه : يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ كه برخى گفتهاند يعنى خداوند باطل را كه بخواهد محو و حق را كه بخواهد ثابت مىكند . پير طريقت به اين معنى اشارت كرده مىگويد : بر خبر همىرفتم ، جوياى يقين ، ترس مايه و اميد قرين ، مقصود از من نهان ، و من كوشندهء دين ، ناگاه برق تجلّى تافت از كمين ، از ظن چنان روز بينند و از دوست چنين . تفسير لفظى [ آيات 19 الى 33 ] 19 - وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ . هركس در آسمانها و زمين است و آنان كه نزد اويند از پرستيدن خداوند سر نمىكشند و از پرستش او هيچ درنمىمانند ( و خويشتن را بزرگ نمىدارند ) و از پرستش خسته نمىشوند . 20 - يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ . شب و روز خدا را ستايش مىكنند و نماز مىگزارند و سستى نمىكنند . 21 - أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنْشِرُونَ . آيا خدايانى از زمين براى خود گرفتند ؟ آيا آنان ديگر مردگان را از گور برمىانگيزانند ؟ البته نه ! ( پس كسى كه قادر بر زنده كردن مردهها نيست خدائى را نشايد ) . 22 - لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ . اگر در آسمانها و زمين جز خداى يگانه خدايانى بودند ، فساد در آنها نمايان مىشد و كارها تباه مىگشت ، پس پاك و منزّه است خداوند از آنچه مشركان او را وصف مىكنند . 23 - لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ . نپرسند خدا را از آنچه مىكند ولى ايشان را از كارهايشان پرسند ، و بندگان مسئول كارهاى خويش هستند . 24 - أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ هذا ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ وَ ذِكْرُ مَنْ قَبْلِي بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ . يا آنكه جز خداى يگانه خدايانى گرفتند ؟ بگو اى محمّد ، دليل و برهان خود را بر اين دعوى بياوريد ! اين است قرآن كه در آن ياد كرد و قصّهء هركس است كه با منند و يادى ( در تورات و انجيل ) از كسان پيش از من است ، ( در كجاى قرآن يا آن كتابها اجازهء پرستش بتها داده شده ؟ ) ، بلكه بيشتر آنان كار درست و سخن راست را نمىدانند و از اين جهت از حق روى گردانند . 25 - وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ . پيش از تو هيچ رسولى را نفرستاديم مگر آنكه به او وحى كرديم كه خدائى جز من نيست و مرا پرستش كنيد ! 26 - وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ . مشركان و كافران گفتند خداوند فرزند گرفته ! منزّه است او ( از گرفتن فرزند ) بلكه آنان بندگان نواختگان اويند ! ( چنان كه يهودان عزير را و مسيحيان عيسى را پسر خدا دانستند ! ) . 27 - لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ . آنان بىدستور او سخن نگويند و همگى به فرمان او كار كنند . 28 - يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى وَ هُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ