او سابقا چه مىگفت ؟ ( يعنى سخنان محمّد كه دربارهء آنان بود و گوش نمىدانند و بطور مسخره مىپرسيدند ؟ خداوند بر دلهاى آنان مهر نهاده كه چنين‌اند ( و در گمراهيند . ) و از هواى نفس پيروى كردند ! 17 - وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ . و آنان كه به راه راست ايستادند ، خداوند بر راست‌راهى ايشان افزود و آنان را پرهيزگارى داد . 18 - فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ . پس آيا آنان چشم‌داشتى جز رستاخيز دارند كه ناگهان به ايشان خواهد آمد ؟ و نشانهاى آن هم پيشباز آنان آمده ! پس چگونه براى آنها جاى پذيرفتن ( و توبه كردن ) باشد هنگامى كه ياد رستاخيز به ايشان آيد ؟ تفسير ادبى و عرفانى سوره 47 آيه 0 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ . بنام خداوندى قادر و قاهر و ديّان ، واحد و وحيد در نام و نشان ، يكى و يگانهء يكتا از ازل تا جاودان ، رحمن دارندهء جهان و پرورندهء جهانيان از دوستان و دشمنان ، رحيم به مؤمنان و نوازندهء ايشان در دو جهان . از گل صورت انسان آفريد و او را بر همه آفريدگان برگزيد ، همه را در اين سراى بلا و امتحان هست كرد ، و پس از آن به حكمت ميان آنان اختلاف افكند ! يكى گريان ، يكى خندان ، يكى شادان يكى با غم‌ها و احزان ، يكى نواختهء فضل و آراستهء معرفت و ايمان ، يكى خستهء عدل و آلوده به كفر و طغيان . فردا به رستاخيز همه را جمع كند ، آدميان و پريان همه را به كردارشان جزا دهد ، مؤمنان را احسان و رضوان و غفران ، كافران را اغلال و زقّوم و قطران ! سوره 47 آيه 1 1 - الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ . آيه . فردا به رستاخيز هركه سر از خاك حسرت برآرد ، همان گونه برآرد كه به خاك فروشده ، يكى در ظلمت نفس خود بمانده ، كفران و طغيان و عصيان گرد او درآمده و در عرصات اين ندا بر او زده كه : 8 - وَ الَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْساً لَهُمْ . آيه . دوست كافران طاغوت است ( شيطان ) كه در دنيا او را پرستيدند و او را دوست داشتند كه فرمود : وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ . كافران طاغوت را پرستيدند تا آنان را از روشنائى ايمان به تاريكى كفر افكند ! و نتيجهء دوستى و پرستش شيطان آنست كه در دنيا ايشان را از نور معرفت به ظلمت كفر برد تا در عقبى از روشنائى بهشت به تاريكى دوزخ افتند . سوره 47 آيه 2 2 - وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ . آيه . يكى را مىآرند با هزاران كرامت و انواع لطافت تيلسان سعادت بر شانهء مفاخرت افكنده و ايمان و اخلاص گرداگرد مركب او درآمده و دست در فتراك دولت او زده و اين منشور اقبال در پيش او داشته كه : . . . كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ . آيه . يعنى بديهاى او را محو و حال او را نيكو مىگرداند . سوره 47 آيه 5 5 - سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بالَهُمْ وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ . آيه . خداوند خطاب به مؤمنان گويد : اى مؤمن موحّد ، اى درويش دل‌ريش ، اى رنج و بلاى دنيا بسى كشيده ، اى بىكامى و بىنوائى روزها بر سر آورده ، و اندوه شادى دين اسلام در بر گرفته ، باش تا فردا كه رستاخيز به‌پا شود و سياست و عظمت