اجابت بگشايم ، اين بار حكم كه بر تو نهادم ، مصلحت تو را خواستم و ساختن كار تو را نهادم تا به راه راست بمانى ، و به نعيم جاودان برسى ! 187 - أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ . . . تا آخر آيه . هم پيغام است هم تفضيل و هم تخفيف . پيغام راست ، تفضيل نيكو ، تخفيف بسزا ! پيغام خداوند به بندگان ، تفضيل روزهء رمضان بر ديگر اعمال آنان ، تخفيف به ايشان در اباحت عشرت با همسران ، از اين عجب‌تر كه بندگان را به سحور خوردن فرمايد و در سحور خوردن تعبيهء لطيف از غيب بيرون آرد ، ازين‌رو ، مقصود نه غذا خوردن است ، بلكه تابنده را در كمند دوستى اندازد ، پس خوردن بهانه است و سحور دام دوستى را دانه است ، چنان كه در شب تار ، آتش را موسى بهانه بود ! كه در ان شب ابر سياه نمايان ، باد سخت در ميان ، اهل موسى به ناليدن آمد ، جهان همه تاريك شده موسى بىطاقت گشته به فرياد آمد كه : وقت است كنون اگر بخواهى بخشود * چون كشته شوم دريغ كى دارد سود ؟ پس اين سحرى خوردن دام وصلت است كه من نهادم تا تو برخيزى و در دام دوستى ما افتى ، فرشتگان را گوئيم بنگريد ، بندهء من شب‌خيز است ، بسم اللّه بر زبان تو برانم تا گويم كه بندهء من از ذاكران است ، سوزى در دلت پديد آرم تا از سر آن سوز آه كشى و من گويم بندهء من به مهر من سوزان است ، بندهء من مىسوزد و مىزارد و خداى او را مىنوازد و در دلش نور معرفت مىفزايد ، و حقيقت كرم با زبان لطف به بنده مىگويد : من آن توأم تو آن من باش ز دل * گستاخى كن چرا نشينى تو خجل گر جرم همه خلق كنم پاك بحل * در مملكتم چه كم شود مشتى گل ؟ [ آيات 195 - 188 ] ( تفسير لفظى ) 188 - وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ . مال يكدگر را به گزاف و به ناشايست ميان خودتان نخوريد و آن را فرادست حاكمان نگذاريد كه بدان وسيله مقدارى از اموال مردم را با بزه‌كارى بخوريد درحالىكه مىدانيد چه مىكنيد ! 189 - يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . از تو از ماها مىپرسند ، بگو آنها هنگامهائى است ساخته و نهاده از طرف خداوند براى مردم و براى گذراندن حج ، و پارسائى و نيكى آن نيست كه به خانه‌ها از بام درآئيد لكن پارسائى آنست كه به خانه‌ها از در درآئيد و از خشم و عذاب خداوند بپرهيزيد تا مگر رستگار شويد « 1 » . 190 - وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . بكشيد در راه خدا و در راه اسلام كسانى كه شما را مىكشند و افزونى مجوئيد و اندازه را مگذرانيد كه خداوند تجاوزكنندگان و اندازه درگذارندگان را دوست ندارد « 2 » !

--> ( 1 ) چون براى رفتن به خانهء خدا از ديوارها بالا مىرفتند نه از دربها . ( 2 ) راجع به مجوس : مفسران نوشته‌اند پيغمبر اكرم فرمود : آيهء حتى يؤتوا الجزية شامل مجوس هم مىشود و از حضرت على ( ع ) پرسيدند آيا جزيه از مجوس ( زردشتى ) بپذيريم ؟ فرمود : بلى ، زيرا آنان را كتابى بوده كه از ميان برده‌اند !