20 - الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ . آيه . كسانى كه جز وفاى به عهد خداى ، ايشان را نگيرد ، عهدى كه كرده‌اند بر سر آن عهدند ، نه صيد اين عالم شوند نه قيد آن عالم ، اگر از عرش تا ثرى آب بگيرد لباس وفاى ايشان نم نگيرد ! وفاى مرغ : اى جوان‌مرد ، وفا و حسن عهد را از آن مرغك بياموز كه جان خويش را در سر وفاى عهد كرد ، شرح اين داستان آنگه : يكى از عرفاى بنام ( سفيان ثورى ) را به تهمتى زندانى كردند ، بلبلى در قفس بود چون زندانى را بديد ، زارزار سرائيدن گرفت ، عارف خداشناس آن بلبل را خريد و آزاد كرد . پس از آن در مدت زندگانى او هر روز آن بلبل بيامدى و ناله‌اى چند بكردى ، آنگاه راه هوا گرفتى ، چون سفيان از دنيا برفت و او را دفن كردند ، آن بلبل را ديدند كه بر سر تربت او فروآمد و بارى چند به درد دل و سوز جگر بسرائيد و در خاك بغلتيد تا قطره‌هاى خون از چنگ او ( منقار ) روان شد و جان بداد ! اى مسكين تو پندارى كه شربت عشق ازل ، خود تو نوشيده‌اى ؟ يا عاشق گرم‌رو ، در اين راه ، خود نوخاسته‌اى ؟ اگر تو پندارى كه خداى را در اين ميدان قدرت ، چون تو بنده‌اى نيست كه وى را به پاكى بستايد ، گمانت خطا است و انديشه‌ات غلط ، كه اگر پردهء قهر از باطن بتهاى بىجان بردارند و لگام گنگى از سر اين در و ديوار و درختان فروكنند ، چندان عجايب تسبيح و آواز تهليل بشنوى كه از غيرت و عبرت ، سر در نقاب خجلت خويش كشى و به زبان عجز و نياز گوئى : پنداشتمت كه تو مرا يك‌تنه‌اى ! * كى دانستم كه آشناى همه‌اى ؟ [ آيات 38 - 28 ] ( تفسير لفظى ) 28 - الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ . كسانى كه ايمان آورده‌اند و دلهاشان به ياد خدا آرميده است ، بدانند كه بواسطهء ياد خدا كردن دلها آرام مىشود . 29 - الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ طُوبى لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ . كسانى كه گرويدند و كارهاى نيك انجام دادند ، ايشان راست زندگانى خوش و بازگشتن‌گاه نيكو . 30 - كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ لِتَتْلُوَا عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ وَ هُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ مَتابِ . چنان كه ( پيشينيان فرستاديم ) تو را فرستاديم در ميان امّتى كه پيش از امّتها درگذشتند ، تا تو بر ايشان آنچه را كه به تو وحى فرستاديم به آنها بخوانى درحالىكه آنان به خداوند كافرند ، به آنها بگو آن خدا پروردگار من است و جز او خدائى نيست و من بر او توكّل دارم و بسوى او بازگشت من است . 31 - وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتى بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعاً . اگر هرگز قرآنى بودى كه بوسيلهء آن كوه را به حركت و سير درآوردى ! يا با آن زمين را درانديدى ! يا با آن مرده را سخن شنوانديدى ! ( اين قرآن بودى ) بلكه فرمان خداى راست و كار همه با اوست . أَ فَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعاً وَ لا يَزالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيباً مِنْ دارِهِمْ حَتَّى يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ . آيا آنان كه كافر شدند نمىدانند كه اگر خدا بخواهد همه مردم را به راه راست رهبرى مىكرد ؟ و پيوسته آنان كه كافر شدند معصيت سخت به ايشان خواهد رسيد ؟ با تو ناگهان بر سراى آنان وارد شوى ! صبر كن تا وعدهء خدائى برسد كه خداوند وعده‌هاى خويش را كژ و خلاف نكند .