و علمى ده كه بىبرق و ضياء نبود . الهى . دلى ده كه شوق طاعت تو را افزون كند ، و علمى ده كه در آن آتش هوا و هوس نباشد . و عملى ده كه در آن آب زرق و ريا نباشد . الهى ديده‌اى ده كه ربوبيّت تو بيند ، و دلى ده كه جز عبوديّت تو نبيند . الهى همه را از فكر شيطان نگاه‌دار و همه را از كيد نفس آگاه دار . 3 - پند و اندرز : آنان كه اهل هدايتند ، داراى چراغ معرفتند ، محرم اسرار حضرت عزتند . هر حجابى در راه افتد مىبرند ، و هواى نفس را به رياضت از خود دور كنند ، بهترين كارها شناختن حق تعالى است كه اول و آخر همه چيزها است ، اگر همه ندهند او بدهد ، و چون دهد كس نتواند كه بستاند ، و چون او ندهد كس نتواند كه دهد ، او را نگاهدار تا تو را نگاه دارد ، عمر را در پرستش او خرج كن كه حساب خرج را خواهد خواست ، خداوند دليل راه علم است و چراغ راه عقل و نمايندهء راه راست ، بدانكه اگر بر هوا پرى مگسى باشى اگر بر آب روى ، خسى باشى ، سعى كن تا كسى باشى . ( فتواى خواجه امام انصارى ) راجع به تبليغ قرآن به زبان غير عربى امام شيخ الاسلام خواجه عبد اللّه انصارى در تفسير آيهء وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ( سورهء ابراهيم آيهء چهارم ) مىفرمايد : « اين آيه ، دليل است بر اينكه قرآن به زبان عرب نازل شده چون پيغمبر عرب بوده ، و اهل خطاب در آن وقت هم عرب بوده‌اند ، و چون مخاطب آن زمان غير عرب نبودند ، بر زبان آنها نازل نشد ، ليكن چون پيغمبر به حكم آيهء وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً مامور تبليغ شريعت اسلام به همهء مردم جهان بود ، پس خطاب و تبليغ به هر قومى به زبان آن قوم جائز باشد ، چنان كه در احكام اسلام نسبت به فارسىزبانان در مورد شهادت اگر بجاى اشهد ان لا إله الّا اللّه بگويد : خدائى نيست مگر خداى آسمان و زمين ، جائز است . و در مقام سوگند و برائت طرف دعوى ، اگر به فارسى گويد : به خداى آسمان و زمين ، قسم او نزد قاضى ( فارسىزبان ) شنيده مىشود مثل آنكه گفته شود : بربّ السّماء و الارض و همچنين اگر كافر حربى به فارسى گويد : زينهار به خداى ، به او امان داده مىشود مثل آنكه اگر به عربى امان خواسته شود . » نظر به همين فتوى و استدلال امام انصارى و نظر به اينكه تحصيل زبان عربى به قدرى كه معنى آيات قرآن فهميده شود امروزه براى غالب جوانان پسر و دختر مشكل است ازاين‌رو بنده اين تفسير بىنظير را خلاصه و مختصر كردم كه از يك‌سو اخبار و حكايات و امثال عربى به فارسى بياورم و از سوى ديگر از طول و تفصيل مملّ ( خسته‌كننده ) كه متناسب با وقت و فرصت فارسىزبانان امروزه نيست و در نتيجه ممكن است اصل آن هم متروك شود دورى جويم و به حكم ما لا يدرك كلّه لا يترك كلّه ) دست به چنين كار پرزحمت و خداپسند زدم و از او اميد رحمت و آمرزش و از خوانندگان ( از جهت لغزش ) درخواست پذيرفتن پوزش دارم . ق تجريش - تهران - 1346 شمسى حبيب اللّه آموزگار