همه را دروغ‌زن كند و اندر دوژخ كند . و زجاج گفت : حكم آنست كه پدايشان نمايد كه در بهشت كه شود و آن مؤمنان باشند فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ( 107 ) من امر الدّين . معنى اختلاف ميان دو تن ناسزاوارى بود كه هريكى ازيشان مر يار خود را در آنچه گويد و كند ، موافقت نكند . خداوند تعالى به قيامت ميان اين خلق داد خواهد كرد « 1 » . قوله تعالي وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ و اى احد اظلم على نفسه و اغنى « 2 » و اجرى على خالقه من هذا الذى منع مساجد الله أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ اى منع الذاكرين عن مساجد الله تعالى وَ سَعى فِي خَرابِها و عمل فيها بتخريبها و هدمها و قيل و اجتهد فى خرابها كل الجهد گفت كيست از مردمان بر خويشتن بيدادگرتر ، وز خداوند تعالى گردن‌بردتر 52 ، و بر خداوند خود دليرتر از آن كس كه او باز دارد نمازكنان را از مسجدهاى خداوند تعالى ، و نگذارد « 3 » يادكنندگان را ، كه در مسجدها ، خداوند را تعالى ياد كنند وَ سَعى فِي خَرابِها و بكوشد اندر ويران‌كردن مسجدها . ويران كردن مسجد نه آن بود كه مسجد فرود آرى اما از جماعت و نماز خالى ماند ويرانى مسجد آمد چنان كه خداوند تعالى گفت إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ اين را قصه‌اى است ياد كنيم ان شاء اللّه . كافران مكه به آبادان داشتن خانه‌ى كعبه و روفتن و اندودن بر مؤمنان فخر كردند خداوند تعالى رد كرد قول ايشان . گفت نه آبادانى مسجد اندر روفتن است چه آبادانى مسجد اندر مؤمنانست كه اندر وى نماز كنند .

--> ( 1 ) . حاشيه : بقيامت اندران ناسازوارى كه كردند در دنيا . ( 2 ) . ظ : اعتى و اجرى . ( 3 ) . اصل : نگدارد .