مقدّمهء مؤلف بسم اللّه الرّحمن الرّحيم سپاس مر خداى را كه بر بنده‌اش كتاب ( قرآن ) را فرستاد و مر آن را هيچ كجيى ننهاد و آن كتابى راست و درست است . و خداى بر سرور ما محمّد و ال او درود فرستد و سلام دهاد سلام دادنى . عبد اللّه بن محمّد بن ناقيا بن داود گفت : تشبيهات نوعى مطلوب از انواع بلاغت است . و بتحقيق از آن نوع ، شواهدى در كتاب خداى - تعالى - ( قرآن ) وارد شده كه ما در اين كتاب ياد مىكنيم ، و معانى آنها را روشن مىگردانيم . و جايگاه برترى آن را گوشزد مىنماييم ، و در چگونگى تشبيه مىگوييم : چيزى به چيزى يا در صورت و هيئت و يا در حركت و كار و يا در رنگ و شكل ، و يا در اصل و طبع ، تشبيه مىشود . و هريك از آن دو در ذات خود مستقلّ است ، و تشبيه در برخى جهات آن تحقّق مىيابد ؛ و به آن سبب ، تشبيه جسم به جسم و عرض « 1 » به جسم ، و جسم به عرض ، و عرض به عرض جايز است . و تشبيه را ادواتى « 2 » است ، و از جمله آنهاست : « كاف » و « كأنّ » و « مثل » و

--> ( 1 ) - براى توضيح معناى عرض ، رك : بخش ملحقات همين كتاب پاورقى بيت 469 . - م . ( 2 ) - ادوات جمع « اداة » و مقصود از آن حروف يا احيانا كلماتى است كه معناى تشبيه را بيان مىدارد . - م .