عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
326
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
939 الحرب اوّل ما تكون فتيّة * تسعى بزينتها لكلّ جهول « 19 » 940 حتّى اذا استعرت و شبّ ضرامها * عادت عجوزا غير ذات حليل 941 شمطاء جزّت راسها و تنكّرت * مكروهة للضّمّ و التقبيل « 20 » و نيز به او گفت : « مرا از وضع اسلحه آگاه ساز » گفت : « بپرس » گفت : « درباره نيزه بگو » گفت : « آن برادر تو است و ممكن است به تو خيانت كند » گفت : « درباره تير بگو » گفت : « تير همچون مرگهاست كه گاهى به خطا مىرود ، و گاهى به هدف مىرسد » گفت : « از سپر مرا مطلع ساز » گفت : « و آن محل استتار و پوشش است ، و چرخهاى مصيبت و مرگ بر آن مىچرخد » گفت : « مرا از زره مطلع گردان » گفت : « بازدارنده اسب سوار و خستهكننده پياده و قلعهاى محكم است » گفت : « درباره شمشير مرا مطلع گردان » گفت : « اى امير مؤمنان ! در مقام رويارويى با شمشير است كه مادرت تو را از ماتم و عزا بازداشته است » گفت : « بلكه مادرت » گفت : « تب است كه مرا در برابر تو ناتوان كرده است » « 21 » و گفته مىشود : « هيچ بزرگواريى شتابندهتر از بزرگوارى شمشير نيست . و در حديث است كه : مردى كه با دشمن مىجنگيد نزد پيامبر ( ص ) آمد و از او شمشيرى خواست ، به او گفت : « شايد اگر شمشيرى به تو دهم در ميان صفوف آخر جايگزينى » گفت : « نه ؛ به خدا سوگند » پيامبر شمشيرى به او داد وى با آن ، به جنگ مشغول شد و رجز مىخواند : [ از بحر رجز ]
--> ( 19 ) - در شرح ديوان الحماسة ، ج 1 ، ص 368 ، و 408 ، « فتيّة » بجاى « فتيّة » و « ببزّتها » بجاى « بزينتها » ضبط شده است . اعراب « اوّل » و « فتيّة » به چهار وجه جايز است . رك : كتاب سيبويه ، ج 1 ، ص 233 . - م . ( 20 ) - آن بيتها از آن عمرو بن معدى كرب است ( شرح ديوان الحماسة ، ج 1 ، ص 252 ، 368 ، 408 و شروح سقط الزند ، ص 1678 ملاحظه شود ) ( 21 ) - مقصود وى اين است كه اسلام دست وى را بسته است ، و گرنه عمر نمىتوانست با وى چنين سخن گويد . رك : عقد الفريد ، ج 1 ، ص 179 . - م .