عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

306

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

و بتحقيق عرب زنان را در زيبائيشان به ياقوت تشبيه كرده و ايشان را به نام ياقوت ناميده‌اند ، و خليل بن احمد نيز قرائت كرده است : [ از بحر سريع ] 872 انّما الذلفاء ياقوتة * أخرجت من كيس دهقان « 33 » و بتحقيق محمد بن علىّ بن المهتدى ، از قول محمد بن المأمون ، از قول محمد بن القاسم ، از شعر عبد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر ، برايم قرائت كرد ، در حالى كه وى در آن شعر به نص قرآن تكيه داشته و گفته است : [ از بحر خفيف ] 873 هى كالدرة المصونة حسنا * فى صفاء الياقوت و المرجان و عرب زنان را به ياقوته ناميده‌اند همان گونه كه ايشان را به لؤلؤه و مرجانه ناميده‌اند ، چنان كه آن نامها را در وصف زيورشان ياد كرده‌اند ؛ همانند گفتار نابغة : [ از بحر كامل ] 874 بالدر و الياقوت زيّن نحرها * و مفصّل من لؤلؤ و زبرجد « 34 » و برخى از شاميان بيتى كه داراى تركيبى عجيب است ، از يكى از شاعران « محدث » ، برايم خواند : [ از بحر مجتث ] 875 ياقوت ياقوت روحى * روحى براح براح شاعر از ( ياقوت ) ياقوته را در نظر گرفته و آن اسم را مرخم ساخته و چنان كه مىبينى ميان تمام كلمات بيت مماثلت برقرار ساخته است .

--> ( 33 ) - لسان العرب ، ريشه « ذلف » . ( 34 ) - آن بيت از ابيات قصيده‌اى است كه با اين مطلع شروع مىشود « من آل ميّة رائح او مغتدى » .