[ تشبيه در سورهء الذاريات ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ فِي عادٍ إِذْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ ما تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيمِ « 1 » . ( و فى عاد . . . ) يعنى در قوم عاد نيز آيت ديگرى است ، علاوه بر آن آيتى كه در ( آيه ) و فى موسى « 2 » گذشت . « العقيم » باد عقيم آن بادى است كه با آن بارورى ( ابر ) نيست ، و بارانى به بار نمىآورد ، و تنها باد هلاكت است . « الرّميم » : برگ خشك خردشده‌اى است كه « هشيم » بر آن اطلاق مىشود ؛ طائى ( ابو تمّام ) گفته است : [ از بحر خفيف ] 804 اصبحت روضة الشّباب هشيما * و غدت ريحه البليل عقيما « 3 » و معناى تشبيه در آن آيه اين است كه آن باد به سبب تندى و سرعت حركتش هر چه را بر آن وزيد ، همانند برگ خشك ساخت و از پيامبر ( ص ) روايت مىشود كه : وى گفته است : « نصرت بالصّبا و اهلكت عاد بالدبور « 4 » » .

--> ( 1 ) - سورة الذاريات ( 51 ) آيهء 41 - 42 . ( 2 ) - در آيه 38 همان سوره خداى - تعالى - گفته است : وَ فِي مُوسى إِذْ أَرْسَلْناهُ إِلى فِرْعَوْنَ بِسُلْطانٍ مُبِينٍ . ( 3 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان او ، ص 220 ( بجاى عقيما ) سموما ضبط شده است . ( 4 ) - النهاية ، ج 2 ، ص 98 ، و لسان العرب ، ريشه « دبر » ملاحظه شود .