[ از بحر طويل ] 597 كانّ مثار النّقع فوق رءوسنا * و أسيافنا ليل تهاوى كواكبه « 125 » و داستانى كه سالم بن الحسن كاتب از حفظ برايم نقل كرد ، بيت شعر امرؤ القيس را به ياد مىآورد ؛ وى گفت : اصمعى گفته است : هارون الرّشيد در يكى از شبها مرا فرا خواند ، و فرستادگانش مرا به وحشت انداختند ؛ چون در برابر در ايستادم ، يحيى بن خالد و جعفر و فضل را در مجلس وى يافتم ، چون هارون الرشيد مرا ديد ، مرا به نزديك خود فرا خواند ، نزديك او شدم ، و آن وحشتى كه بر من عارض شده بود ، آشكار شد ، پس گفت : بايد ترست بر طرف شود ، ما از تو نخواسته‌ايم جز آنچه از افرادى همانند تو خواسته مىشود ، » اندكى تأمّل كردم ؛ و در نتيجه جانم آرام گرفت ، پس گفت : « من با اينان درباره نيكوترين شعرى كه عرب در تشبيه گفته ، مباحثه كردم ، و دربارهء شعرى كه بتوان آن را نه جز آن را ، به عنوان بهترين شعر مورد اشاره قرار داد ، اتّفاق نظر نيافتيم ؛ پس ما تو را براى پايان بخشيدن به اين بحث ، و به دست آوردن نتيجه اين شرطبندى خواستيم » پس گفتم : « اى امير مؤمنان ! انتخاب بهترين بيت در يك فنّ از فنون بيانيى كه شاعران دامنه‌اش را گسترش داده‌اند ، و آن را نشانه بيان افكار خويش و جولانگاه تخيّلات خود قرار داده‌اند ، ( - گفتم انتخاب چنان بيتى ) دور است كه قابل تصريح باشد ؛ و ليكن بهترين تشبيه‌آورنده از ميان مردم امرؤ القيس است » گفت : « در چه شعرى ؟ » گفتم : در اين شعر : [ از بحر طويل ] 598 كانّ عيون الوحش حول خبائنا * و أرحلنا الجزع الّذى لم يثقّب « 126 » و نيز گفتار او : [ از بحر طويل ]

--> ( 125 ) - ديوان بشّار ، ج 1 ، ص 318 ملاحظه شود . ( 126 ) - ديوان امرئ القيس ، ص 54 ملاحظه شود .