377 و يوم شديد الحرّ قصّر طوله * دم الزّقّ عنّا و اصطفاق المزاهر « 3 » و « يوم كظلّ الرّمح » نيز روايت مىشود . شاعران ( از آن تشبيه ) طول تنها راى در نظر نگرفته ؛ بلكه در نظر مىگيرند كه آن ( مشبّه ) علاوه بر طولانى بودن تنگ است ، و وسعت ندارد . و جرير در تشبيه كوتاهى روز نيكو گفته است با گفتارش : [ از بحر طويل ] 378 و يوم كإبهام القطاة محبب * إلى صباه غالب لى باطله « 4 » و دربارهء شعر جرير آنچه اصمعى روايت كرده معروض مىافتد ؛ گفت : « بر خلف الاحمر « 5 » ، شعر جرير راى خواندم ، چون رسيدم به گفتار او : 379 و يوم كإبهام القطاة محبّب * إلى صباه غالب لى باطله 380 رزقنا به الصيد الغزير و لم نكن * كمن نبله محرومة و حبائله « 6 » 381 فيا لك يوم خيره قبل شرّه * تغيّب واشيه و اقصر عاذله « 7 » پس گفت : « واى بر او ! چه سودى است در خيرى كه به شرّ بازمىگردد ! » گفتم : « بر ابو عمرو اين چنين قرائت كردم ، او به من گفت : « راست گفتى ، و جرير نيز چنين سروده است ، و ابو عمرو تو راى بر قرائت وجهى جز آن وجهى كه شنيده وادار نساخته است » گفتم : « بر چه وجهى واجب بود شعرش راى بسرايد ؟ » گفت : « بهتر اين

--> ( 3 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان الحماسة ، ج 3 ، ص 1269 ( بجاى اصطفاق ) اصطكاك ، و در ديوان المعانى ، ج 1 ، ص 311 ، و اسرار البلاغة ، ص 114 ( بجاى شديد الحرّ ) كظلّ الرّمح ضبط شده است . در الحيوان ، ج 6 ، ص 179 آن بيت به ابن الطّثرية منسوب شده ، و ابو هلال در ديوان المعانى آن راى به كسى منسوب نگردانيده است . ( 4 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ، ص 478 ( بجاى محبّب ) مزيّن ضبط شده است . ( 5 ) - او خلف بن الحيّان معروف به « الاحمر » راوى و دانشمند در ادب و از اهل بصره بوده و به سال 180 ه . در گذشته است . ( معجم الادباء ، ج 4 ، ص 179 ) ( 6 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ، ص 479 ( بجاى لم نكن ) لم أكن ضبط شده است . ( 7 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ، ص 480 مصراع اول به اين عبارت است : « و ذلك يوم خيره دون شرّه » .