« بلغ بلوغا فهو بالغ ، و الشيء مبلوغ » « 4 » ( : رسيد رسيدنى ، پس او به . . . رسنده است ، و آن چيز رسيده شده به آن است ) » و از آن معنى است « البلاغة ( بلاغت ) » زيرا بلاغت معنى را به منتهى مرتبه بيان مىرساند . مجاهد گفته است : « گفتار خداى - تعالى - : « كَباسِطِ كَفَّيْهِ » به اين معنى است كه [ نيست مثل خوانندهء جز خدا ] مگر چون شخصى كه بدون گرفتن ظرف دو كف دست را بسوى آب گشاينده است ، تا آب با گشودن كف دست و فرا خواندن آن ، به دهانش برسد . حسن گفته است : « . . . چون گشايندهء دو كف دست بسوى آب است كه پيش از رسيدن به آب بميرد » . و عرب در مورد كسى كه در كارى مىكوشد كه به آن نمىرسد اين مثل را مىآورد « كالقابض على الماء « 5 » ( : مانند كسى كه به‌كف‌گيرنده آب است ) » . و شاعر گفته است : [ از بحر طويل ] 251 و إنّى و ايّاكم و شوقا إليكم * كقابض ماء لم تحزه أنامله « 6 » و احوص « 7 » گفته است : [ از بحر طويل ]

--> ( 4 ) - مقصود از « فهو . . . مبلوغ » بيان صيغه اسم فاعل و اسم مفعول آن فعل است . - م . ( 5 ) - در مجمع الامثال ، ج 2 ، ص 149 وارد شده « كالقابض على الماء » براى كسى مثل زده مىشود كه به چيزى اميدوار است كه تحقّق نمىپذيرد ؛ شاعر گفته است : فاصبحت من ليلى الغداة كقابض * على الماء لا يدرى بما هو قابض ( 6 ) - فرزدق مىگويد : فأصبحت ممّا قد فعلت كقابض * على الماء لم ترجع بشىء أنامله آن بيت ( مذكور در متن ) در النقائض ، ج 1 ، ص 211 چنين نقل شده : و إنّى و ايّاكم و شوقا اليكم * كقابض ماء لم تسقه أنامله و به ضابئ منسوب است ( كتاب التشبيهات ، ص 269 ملاحظه شود ) . ( 7 ) - او عبد اللّه بن محمّد متوفّاى سال 105 هجرى است ( الشعر و الشعراء ، ج 1 ، ص 424 ، و الاغانى ، ج 4 ، ص 73 ) .