زرنباد زراوند طويل زراوند مدحرج حبّ الغار جنطيانا مرمّكى صافى صبر سقوطرى جاوشير حلتيت سكبينج كندر مصطكى رومى تخم حنا برك حنا جندبيدستر عاقرقرحا مقل ازرق از هريك دو مثقال سورنجان مصرى چهار مثقال فرفيون يك مثقال صابون عراقى ده مثقال موم زرد ده مثقال پيه كرك پيه شير پيه روباه پيه شغال پيه خركوش از هريك پنج مثقال زيت كهنه روغن كل سرخ روغن بابونه روغن نركس روغن خيري روغن ياسمين روغن زنبق روغن رازقى روغن حنا روغن ريحان روغن سورنجان روغن قسط روغن فرفيون از هريك يك استار زيبق چهار مثقال زيبق را در آب برك حنا بكشند و با ساير ادويه بدستورى كه در نسخهء بعد از اين ذكر كرده مىشود مرتّب نمايند دهن الرّاحة به نسخهء حكيم عماد الدين محمود صنعت آن جدوار خطائى زرنباد كندر ذكر زراوند طويل مر صافى صبر سقوطرى جاوشير حلتيت عاقرقرحا سورنجان جوزبوا جندبيدستر شنجرف مرداسنك زفت رومى از هريك دو مثقال زيبق پنج مثقال سكبينج يك مثقال صابون رقى نيم قالب آب ليمو پنج مثقال پيه بز بيست مثقال روغن سوسن روغن كل سرخ روغن بابونه روغن قسط روغن سداب روغن زيتون موم زرد از هريك ده مثقال بدستور مقرر مرتب نمايند و در نسخهء كه نواب غفران‌ماب حكيم ميرزا محمّد باقر موسوى حكيم‌باشى از حكيم عماد الدين محمود شيرازى نقل كرده در كتاب مجربات خود در اين دهن زراوند مدحرج مقل ازرق سكبينج زفت رومى از هريك دو مثقال برك حنا پنج مثقال داخل است و وزن موم پانزده مثقال و وزن زيبق چهار مثقال است و كفته اكر روغنها كه در اين نسخه ذكر شده نباشد بعوض هريك كه نباشد روغن كنجد داخل نمايند دهن الرّاحة منقول از خط حكيم محمّد باقر بن حكيم عماد الدين محمود اعتماد بر اين نسخه بيشتر است صنعت آن جدوار خطائى مجرب زرنباد جندبيدستر مصطكى رومى كندر زراوند مدحرج حبّ الغار عاقرقرحا مغاث بغدادى زفت رومى راتينج جاوشير بارزد حلتيت مقل اشق سكبينج مرمّكى صافى از هريك دو مثقال سورنجان قسط بحرى برك حنا از هريك سه مثقال سيماب چهار مثقال صابون عراقى روغن بابونه روغن كل سرخ زيت كهنه روغن زنبق و روغن خيرى موم زرد پيه كردهء بز از هريك ده مثقال آب ليمو آن مقدار كه سيماب را بان بكشند و اكر مرض قوى و مزمن باشد و مريض قدرت و توانائى داشته باشد مقدار سيماب را تا شش مثقال ميتوان كرد و تصرفات در اين نسخه جالينوس كرده مثل آنكه در قروح اتشك توتياى هندى مرداسنك شنجرف از هريك دو مثقال داخل كرده‌اند و بعضى دواها را مثل حلتيت و عاقرقرحا و حبّ الغار و جندبيدستر بر طرف كرده و اكتفا بروغن كل سرخ و زيت كرده‌اند و در مرض داء الثعلب روغن مورد و دهن لادن اضافه نموده و امثال اين تصرفات موافق مزاج و قوت و مرض بحسب حدس طبيب واقع مىشود امّا طريق ساختن اين روغن آنست كه مبالغهء تمام در كشتن سيماب به عمل اورند و بنوعى در كشتن آن مبالغه نمايند كه اثرى از آن نماند و بايد كه قدرى سركهء كهنه يا آب در ظرف سفالى نو كرده سيماب را در آن اندازند و كمى برهم زنند كه ريزه ريزه شود پس حنا كرفته و كوفته نرم بيخته داخل سازند و بانكشت بمالند و تا سه روز هم‌چنين ميماليده باشند تا خوب كشته شود پس صمغها را آن مقدار كه ممكن باشد در هاون نرم كنند و در سركه بخيسانند و حل كرده بپالايند و باقى اجزا را نرم بكوبند و هريك را جداجدا بيخته وزن نمايند و جدوار را بر روى سنك با كلاب بسايند و صابون را با كارد تراشيده و پيه و موم را كداخته بپالايند و مجموع روغنها را يك جا نموده در پاتيل كرده بجوشانند و اول مرتبه شنجرف و مرداسنك را داخل كرده بعد از آن صمغها را پس از آتش بركرفته سرد كنند پس جدوار و زيبق مقتول را داخل نمايند و بعد از آن تمام ادويه را داخل نمايند در هاون بزرك چندان بسايند كه بمدّعا سائيده شود و درهم اميخته كردد در ظرف چينى يا شيشه كرده از كرد و غبار محافظت نمايند و هنكام حاجت استعمال كنند و امّا طريق استعمال آن آنست كه سه بخش كنند و هر نوبت يك بخش را بمالند و از ابتدا از ميان دو ابرو بعرض چهار انگشت تا چنبر كردن مهرهاى پشت بمالند پس بازوها را برفق بمالند و هم‌چنين استخوانهاى سينه را ملايم بمالند و رخت پنبه را پوشيده خود را از سرما و هوا و اعراض نفسانى و حركت عنيف و جماع و غيره نكاه دارند و حصّهء دويّم را روز پنجم به همان طريق بمالند و در روز يازدهم بخش سيّم را به كار برند و روز سيزدهم بحمام روند و اكر تدهين در اول و دويّم اثر صحت ظاهر شود احتياج بتكرار ثالث نيست و در اين ايام غذا نخوداب باشد و ملاحظه از سائر غذاها واجب دانند و احيانا اكر دهان جوشش كند تخم بوستان افروز تخم ريحان و كشنيز خشك كوفته در دهان بپاشند و بلعاب بزرقطونا مضمضه كنند و وقت خواب مثقالى نقره در دهان نكاه دارند نواب ميرزا محمّد باقر موسوى حكيم باشى كفته كه مىبايد مقدار شصت مثقال در سه نوبت در عرض پانزده يوم ماليده شود هر پنج روز يك نوبت چنان كه روز اول و ششم و يازدهم تمام شود و ابتدا از سر نمايند از عقب سر و كرههاى كردن و هر دو دست و پاها بعرض چهار انگشت بمالند و بر روى دل و جكر و زير بغل نبايد ماليد دهن الراحة نافع به جهت مفاصل و درد اعضا صنعت آن جدوار خطائى مقل ازرق جاوشير كندر بارزد اشق حلتيت جندبيدستر زرنباد جوزبوا برك مورد از هريك سه مثقال فسط تلخ برك حنا سعد كوفى عاقرقرحا از هريك پنج مثقال حب الغار سورنجان از هريك دو مثقال صابون رقى يك غالب روغن كل سرخ روغن زيتون روغن بابونه از هريك ده مثقال پيه بز هفتاد مثقال آب ليمو بيست مثقال زيبق مقتول شصت مثقال موم زرد بيست مثقال على الرسم موم روغن ساخته در وقت حاجت استعمال نمايند دهن الرّاحة به نسخهء حكيم صالح خان صنعت آن جدوار خطائى مجرب كند زرنباد زراوند مدحرج زراوند طويل مرمّكى صبر سقوطرى مقل ازرق سكبينج جاوشير حلتيت عاقرقرحا سورنجان مصرى جوزبوا جندبيدستر و حنا شنجرف مرداسنك زفت رومى از هريك دو مثقال زيبق پنج مثقال صابون رقى سه مثقال آبليمو روغن كل سرخ روغن زيتون روغن سداب روغن قسط روغن حنا روغن بابونه روغن كنجد از هريك چهل مثقال پيه كردهء بز يك‌صد و پانزده مثقال موم زرد غير مستعمل هفت مثقال و نيم ادويه را كوفته و بيخته زيبق را در قدرى آبليمو و آب برك حنا حل كرده مر و صبر و سكبينج و جاوشير و حلتيت را در آب ليمو بخيسانند و صافى نموده بعد از آن روغنها را يك جا كرده بجوشانند و در عين جوش موم و پيه بز در آن انداخته بكذارند تا همه كداخته شود صافى نموده صمغها را و زفت را داخل كرده برهم زنند و بعد از آن سرد نموده ادويه را در آن ريزند و از كفچه برهم زنند بعد از آنكه چون موم روغن كردد پس در ظرف چينى يا زجاجى نكاه دارند و بوقت حاجت به كار برند دهن الرّاحت بنسخهء ديكر صنعت آن زيبق مقتول ليمو با بصابون يا بشحم بز چهار مثقال برك حنا سه مثقال باز سربح سفيداب قلعى از هريك دو مثقال صابون يك قالب زيت دوازده مثقال ادويهء خشك را كوفته و بيخته با صابون و زيت در هاون بدسته بمالند تا چون مرهم شود پس دو قسمت كرده يك حصّه را به دو دست از مرفقين تا انگشتان و بر پاها از ركبه تا انگشتان بمالند و حصهء دويّم را در روز دويّم بمالند و در جائى باشد تمام روز كه باد به او نرسد و روغن را تا روز هفتم نشويند و غذا نخوداب كوشت مرغ باشد و از حموضات و لبنيات و آب سرد پرهيز كنند مجرّبست از براى اتشك و ناصور و بواسير و جميع قروح عسرة البرء و العلاج دهن الراحة به نسخهء ديكر صنعت آن