محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
1129
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
صافى دو دانك مثقال كوفته و بيخته به شراب ريحانى جيد بسيار لائق اقراص سازند قرص استسقا منقول از مختار و مجربست صنعت آن عصارهء زرشك با زرشك منقى از هريك ده درم كل سرخ پنج درم تخم خيار تخم خرفه تخم كرفس مصطكى لك مغسول ريوند چينى از هريك يك درم سنبل الطيب نيم درم على الرّسم به قدر يك مثقال قرص سازند و يك قرص را با چهل درم آب كاسنى و بيست درم آب عنب الثعلب و ده درم سكنجبين و پنج درم مغز خيارشنبر استعمال نمايند قرص اندروخورون نافع از براى نملهء خبيثهء متاكله و از براى اكله صنعت آن مازوى سبز مرّمكى كندر شب يمانى از هريك سه مثقال زراوند مدحرج ده مثقال قلقديس يك مثقال مجموع را كوفته و بيخته به شراب ريحانى سرشته اقراص سازند و خشك كرده نكاه دارند و در وقت حاجت بكلاب سوده طلا نمايند [ قرص اندروخورون منقول از بياض مجربات حكيم محمد باقر حسينى شيرازى ] قرص اندروخورون منقول از بياض مجربات حكيم محمد باقر حسينى شيرازى به خط معزى اليه اين قرص از تاليف قدما است و نافعست از براى فارسى و اتشك و قروح مزمنه و اهل روم و فرنك آن را حب ميسازند صنعت آن آرد كندم هشت مثقال زيبق مغسول سه مثقال افيون عنبر اشهب از هريك نيم مثقال كوفته و بيخته اقراص سازند و شرطست تنقيهء بدن و ترك حموضات و نمك و قوتش تا دو سال باقيست و چهار روز آن را استعمال نمايند هر روز دو مثقال و بعد از چهار روز سه روز ديكر بجاى اين قرص اين دوا كه ذكر مىشود استعمال نمايند صنعت آن زراوند مدحرج كندر عفص از هريك يك مثقال شب يمانى مرّمكى از هريك چهار مثقال قلقديس يك مثقال كوفته و بيخته با كلاب اقراص سازند شربتى يك مثقال [ اقراص اندروخورون مستعمل در ترياق افاعى ] اقراص اندروخورون مستعمل در ترياق افاعى كه ترياق فاروق است در حرف الالف در افعى و باقى در افيون ذكر يافت [ بيان چند قرص ] و قرص اسقيل و اس و انبرباريس و قرص انيسون و قرص ايرسا و قرص بسد و قرص بلوط و قرص بنفشه و قرص خشخاش در افيون و قرص راسن و زراوند و طباشير و عنبر و غافث و فقاح اذخر و كافور و قرص كاكنج و قرص كهربا و قرص كوكب الارض و قرص لولو و قرص لك و قرص مازريون و قرص مصطكى و قرص مقل و قرص نزله بند در افيون و اقراص و در هريك در موضع خود و حرف خود ذكر يافت و مييابد ان شاء اللّه تعالى قرص ابن ماسويه قى و هيضه و ضعف معده را نافع باشد صنعت آن سعد كوفى عود هندى مصطكى از هريك جزوى مساوى اجزا كوفته و بيخته اقراص سازند شربتى دو درم باب به قرص اسقولوقندريون بنسخهء صاحب منهاج اورام كبد و طحال را نافع باشد و سدّه بكشايد صنعت آن اسقولوقندريون چهار درم جعده كزمازج حب البان مقشر حب الكاكنج جاوشير بلوط تلخ از هريك دو درم افسنتين رومى سه درم اجزا كوفته و بيخته باب سرشته اقراص سازند شربتى يك درم [ قرص اسقولوقندريون ديگر صلابت و ورم طحال را نافع باشد ] قرص اسقولوقندريون ديكر صلابت و ورم طحال را نافع باشد و بنوعى كه اكر افراط كنند سپرز را به تحليل برد صنعت آن اسقولوقندريون هفت درم تخم فنجكشت پوست بيخ كبر از هريك ده درم زراوند مدحرج برك سداب تخم سپندان اشق از هريك سه درم اشق را در سركه حل كرده و باقى ادويه كوفته و بيخته بان سرشته اقراص سازند شربتى يك مثقال با سكنجبين يا ماء الاصول بدهند [ قرص بارد ] قرص بارد يرقان و نفخ و خفقان قلب و سرفه و بيخوابى و هول دل و ضعف جكر را سود دارد صنعت آن مغز تخم خيارين مغز تخم كدوى شيرين از هريك سه درم انبرباريس منقى ورق كل سرخ از هريك چهار درم تخم كاسنى تخم كشوث تخم خرفهء مقشر تخم خشخاش سفيد تخم كاهو طباشير سفيد از هريك دو درم ريوند چينى لك مغسول رب السوس كل غافث باديان از هريك يك درم صندل سرخ صندل سفيد صمغ عربى كل نيلوفر از هريك يك مثقال كوفته و بيخته باب سرشته اقراص سازند شربتى سه درم با شراب خشخاش قرص به زور جرب و قرحهء كليه و مثانه را نافعست صنعت آن مغز تخم خربزه ده درم مغز تخم خيارين پنج درم مغز تخم كدو تخم خطمى مقشّر مغز بادام مقشر كثيرا نشاسته رب السوس تخم خشخاش سفيد كل ارمنى تخم كرفس از هريك دو درم كوفته و بيخته باب بسرشند و اقراص سازند شربتى يك مثقال با بنفشه [ قرص به زور بارد مسكّن عطش ] قرص به زور بارد مسكّن عطش در اسقاط چون در دهان نكاه دارند و آب آن را فرو برند و به جهت حرقت بول نيز نافعست صنعت آن مغز تخم خيارين مغز تخم كدوى شيرين از هريك دو جزو تخم كاهو مقشر تخم خرفه مقشر از هريك نيم جزو رب السّوس ربع جزوى كوفته و بيخته باب خرفهء تازه و لعاب اسبغول سرشته اقراص مفرطح سازند هر قرصى چون باقلائى [ قرص به زور منقول از قرابادين كوتوالى ] قرص به زور منقول از قرابادين كوتوالى يرقان اسود و جكر و سپرز و تبهاى سوداوى بلغمى را نافع باشد صنعت آن مغز تخم خيارين مغز تخم خربزه از هريك پنج درم طباشير سفيد تخم كشوث تخم كرفس از هريك سه درم كل غافث افسنتين رومى از هريك دو درم ريوند چينى چهار دانك و در نسخهء ديكر تخم كرفس داخل ندارد مجموع را كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى از دو درم تا هشت درم باب كاسنى تازه و پنج درم كلقند [ قرص برمكى جلا دهنده و مخرج بلغم خام و صفرا ] قرص برمكى اين قرص جلا دهنده و مخرج بلغم خام و صفرا است و حيض را بكشايد و حرارت را كم كند و جرب را سود دارد صنعت آن بنسخهء شيخ الرئيس پوست هليلهء كابلى پوست بليله املهء منقى برنك كابلى مقشر بعد از كوفتن و بيختن از هريك جزوى تربد سفيد مجوف مصمّغ تراشيده بروغن بادام شيرين چرب نموده به وزن مجموع ادويه فانيذ به وزن همه فانيذ را در پاتيلى كرده قدرى آب بر روى وى كرده بجوشانند و چون بقوام آيد از آتش بركرفته ادويه را بران بپاشند مخلوط نمايند خلطى نيكو پس قرصها سازند هر قرصى ده درم با آبى كه جوشانيده باشند در آن كشنيز خشك از اول شب تا صبح و صافى نموده باشند پس بدرستى كه ده مجلس تا بيست اجابت مىكند و بايد كه بوده باشد طعام او بران قرص وقت عصر روزى كه اين قرص را خورده تربد با نخوداب كه با روغن زيتون مغسول ساخته باشند پس اكر احتياج باخراج بلغم زجاجى باشد بايد كه اضافه كرده شود بر اجزاى اين قرص ربع جزو هليله شحم حنظل و در نسخهء كوتوالى وزن تربد دو درم و فانيذ شش استار و باقى از هريك يك درم است و كفته كه شربتى از اين قرص ده درم است و در هر ماهى سه بار قرص مرمكى كه سيّد اسمعيل در ذخيره در جرب رطب ذكر كرده صنعت آن پوست هليلهء زرد پوست بليله املهء منقى برنك كابلى مقشر از هريك يك جزو تربد سفيد مدبر دو جزو كوفته و بيخته باب شاهتره سرشته اقراص سازند شربتى سه درم و اكر جهة استفراغ ميخورند شربتى از ده درم تا بيست درم [ قرص به زور منقول از قرابادين قانون ] قرص به زور منقول از قرابادين قانون نافعست از براى اسهال طبيعت و قروح امعا و قيام دم و از براى كسى كه غذا در معدهء او هضم نشود و از براى مغص شديد و زحير و از براى رياح بواسير و امدن خون از بواسير و از براى نزف طمث زنان پىدرپى بيوقت صنعت آن حب الاس تخم رازيانه انيسون نانخواه تخم كرفس بزر البنج سفيد دوقو از هريك يك اوقيه افيون شش درم كوفته و بيخته به شراب ريحانى سرشته اقراص سازند هر قرصى به وزن نيم درم و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى يك قرص با آنچه مناسب باشد از مايعات قرص جندبادستر تقطير البول و سلس البول را نافع است صنعت آن مرزنجوش سداب بزر البنج انيسون از هريك يك درم جندبيدستر دو درم اجزا كوفته و بيخته اقراص سازند و در سايه خشك نمايند شربتى يك درم تا يك مثقال قرص حمى تب و صداع و سرسام را نافع باشد و تشنكى بنشاند و خواب اورد و هذيان را رفع كند صنعت آن مغز خيارين مغز تخم كدو تخم كاسنى مقشر از هريك ده درم ربّ السوس نشاسته كثيرا از هريك سه درم كوفته و بيخته باب كاهو با لعاب بزرقطونا سرشته قرص سازند جمله بيست شربت است و اكر يك درم افيون نيز اضافه نمايند شايد قرص حلتيت تب ربع را عظيم نافع بود و بادها كه در روده و معده باشد بشكند صنعت آن حلتيت طيب مر صافى فلفل برك سداب خشك از هريك جزوى مساوى كوفته و بيخته قرص سازند شربتى يك مثقال قرص خرنوب اسهال دموى و غير دموى را نافع باشد صنعت آن خرنوب شامى مازوى سبز بىسوراخ كزمازج كلنار فارسى جندبيدستر انيسون صمغ عربى از هريك جزوى اجزا كوفته و بيخته قرص سازند شربتى نيم درم با رب به [ قرص الدق تاليف مير محمد زمان ] قرص لدق تاليف مير محمد زمان