كهنه و تب ربع را بر طرف كند و سدّها بكشايد منقول از منهاج الادويهء ابن جزله صنعت آن عصارهء غافث بيست درم سنبل الطّيب ده درم طباشير چهار درم كوفته و بيخته با آب باديان سرشته اقراص سازند هر قرصى يك درم شربتى يك قرص قرص غافث به نسخهء ديكر بيماريهاى سپرز و جكر و تبهاى كهنه را سودمند بود صنعت آن عصارهء افسنتين عصارهء غافث از هريك پنج درم اذخر زعفران سنبل الطّيب بيخ كبر از هريك سه درم مصطكى انيسون كل سرخ از هريك دو درم كوفته و بيخته باب سرشته قرص سازند قرص غافث ديكر تبهاى بلغمى را سود دارد صنعت آن عصارهء غافث شش درم كل سرخ عصارهء افسنتين از هريك سه درم مصطكى اسارون سنبل اذخر عود هندى از هريك دو درم كوفته و بيخته باب سرشته اقراص سازند [ قرص غافث كه شيخ رئيس در قرابادين قانون ذكر كرده ] قرص غافث كه شيخ رئيس در قرابادين قانون ذكر كرده و كفته كه مجرّب النفع است از براى تبهاى كهنه كه با التهاب و عطش باشد و از براى سدّها و اورام كبد و طحال و از براى يرقان سدى صنعت آن عصارهء غافث شش استار كل سرخ پاك كرده سنبل الطيب از هريك دو استار ترنجبين پاك كرده شش استار طباشير سفيد چهار درم ادويه را كوفته و بيخته اقراص سازند [ قرص غافث ديگر سدها بكشايد و يرقان اسود را نافع باشد ] قرص غافث ديكر سدها بكشايد و يرقان اسود را نافع باشد و استسقا و سوء القنيه را كه با حرارت باشد سود دارد صنعت آن عصارهء غافث بيست درم طباشير سفيد كل سرخ از هريك ده درم سنبل الطيب چهار درم ريوند چينى خطائى عصارهء زرشك منقى رب السوس از هريك دو درم كوفته و بيخته بلعاب بزرقطونا كه ترنجبين در آن حل كرده صافى نموده باشند سرشته اقراص سازند قرص غافث ديكر خداوند اماس جكر و سپرز را نافعست و استسقا و يرقان سدى را سود دارد صنعت آن عصارهء غافث بيخ اذخر زعفران سنبل الطيب پوست بيخ كبر از هريك سه درم جعده قسط قردمانا حب البان اشق جاوشير زراوند طويل كماذريوس كمافيطوس اسقيل مشوى بارزد كزباز از هريك يك درم اشق جاوشير بارزد كزباز را در آب كاسنى تازه بخيسانند تا حل شوند در هاون بدسته بمالند پس باقى ادويه را كوفته و بيخته بان سرشته اقراص سازند هر قرصى يك درم شربتى يك قرص با سكنجبين بخورند قرص غافث منقول از مجربات حكيم محمد باقر صنعت آن عصارهء غافث ريوند چينى ورق كل سرخ افسنتين رازيانه از هريك يك مثقال زعفران يك مثقال نيم كوفته و بيخته باب كاسنى تازه سرشته اقراص سازند قرص غافث منقول از قرابادين ابو البركات جهة سوى مزاج كبد و حميّات متطاوله صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع لك منقى عصارهء غافث از هريك يك جزو تخم خرفهء مقشّر دو جزو طباشير سفيد نيم جزو رب السّوس ربع جزوى كوفته و بيخته بكلاب سرشته اقراص سازند هر قرصى به قدر مثقالى شربتى يك قرص [ قرص غافث كه سيّد اسمعيل در ذخيره آورده ] قرص غافث كه سيّد اسمعيل در ذخيره آورده نافع است تبهاى مزمنه را و در اخر نفع دهد و سدّها بكشايد و يرقان سدى و درد جكر و سپرز را زايل كند صنعت آن عصارهء غافث پنج درم سنبل الطيب ورق كل سرخ از هريك دو درم طباشير سفيد سه درم ترنجبين منقى ده درم بدستور اقراص سازند شربتى يك مثقال قرص غافث حميات مركبه و لثقه را نافع و سوى مزاج كبد را سودمند است صنعت آن عصارهء غافث سى درم كل سرخ منزوع الاقماع شصت درم طباشير سفيد چهل درم كوفته و بيخته بدستور اقراص سازند شربتى دو درم قرص غافث ديكر كه همين منفعت دارد صنعت آن عصارهء غافث شش درم كل سرخ منزوع الاقماع سنبل الطيب شير سفيد از هريك دو درم ترنجبين ده درم بدستور مقرر اقراص سازند شربتى يك مثقال معجون غافث استسقاى با حرارت را نافع بود صنعت آن عصارهء غافث ريوند چينى زعفران تربد سفيد از هريك سه درم عصارهء افسنتين فقاح اذخر مغز تخم كاسنى تخم خيارين تخم خرفهء مقشّر از هريك دو درم لك مغسول تخم كشوث از هريك چهار درم اجزا را كوفته و بيخته بعسل بسرشند شربتى از يك مثقال تا دو مثقال با آب لبلاب يا باب هندبا يا آب عنب الثّعلب [ غاليه ] فصل در ذكر نسخ اغالى بدانكه غاليه بفتح غين معجمه و الف و كسر لام و فتح ياى مثناة تحتانيه و هاء ادويهء مركّبهء طيبة الرايحه را كويند و از مركبات قديمه و مخترع آن جالينوس است و اصل آن مركب از مشك و كافور و روغن بان و حصى لبان و عرقهاى خشبو است و بحسب احوال عود و سك و رامك و موم و لادن و امثال اينها اضافه مينمايند جهة اصلاح حال رحم و اوجاع باردهء آن و ادرار نمودن طمث و اختناق و تنقيهء آن و رفع بى جا شدن و مهيّا كردانيدن آن از براى ابستنى حمولا و قرزجة و جهة تقويت دل و لذت جماع و امراض فرج و فالج و لقوه و خدر و صرع و تقويت قوتها و ارواح و اعضا و تحليل و تليين اورام صلبه و تسكين صداع بارد طلاء و شمّا و در هندى آن را اركجه نامند و بعضى از نسخ اركجه در حرف الالف ذكر يافت غاليه منسوب به حضرت امام ثامن امام رضا ( ع ) السّلام صنعت آن عنبر اشهب پنج مثقال مشك تركى چهار مثقال عنبر را در روغن ياسمين هفت مثقال كداخته مشك سوده در آن داخل كرده در هاون سنكى بدست بمالند تا يكسان شود و اكر در اين غاليه عطر كلاب و عطر عود هندى از هريك يك مثقال و نيم داخل نمايند مجرب و خوبست و در شيشهاى كوچك نكاه دارند و تعطير بان نمايند [ غاليهء منصور دوانيقى ] غاليهء ديكر كه مقوى دماغ است و خضاب كرده مىشود بان مو را و اين غاليه منصور دوانيقى است صنعت آن املهء منقى پنجاه درم مورد تر يك رطل و نيم آب خالص چهار رطل هر سه را درهم بجوشانند تا به نصف رسد از آتش فرود آورده برك وسمه برك حنا برك خطمى از هريك پنجاه درم مازوى سبز بيست درم زاج ده درم صمغ عربى پنج درم داخل كرده بپزند تا غليظ شود و به چوب عود هندى برهم زنند پس آن را خشبو كنند بقرنفل و مشك و سك اصلى از هريك يك درم و نكاه دارند و بكيرند از آن نزد حاجت يك مثقال و بمالند بر سر و ريش و ابرو و خشك كنند از آن قطعهء كه فراگرفته شود از آن شانه كه بكشايد از آن نزد بيخ موى را پس بشويند موى را و اين غاليه را بران بمالند [ غاليهء كه جالينوس در كتاب زينة العروس آورده ملين اورام صلبه است ] غاليهء كه جالينوس در كتاب زينة العروس آورده ملين اورام صلبه است و چكانيدن آن در كوش با روغن بان نافع است از براى درد كوش و مصروع را نفع ميدهد بوئيدن آن و به هوش مىآورد او را و نيز بوئيدن مفرح قلب است و نافع است از براى اوجاع رحم كه بسبب سردى باشد و حمول آن نافعست از براى اورام صلبه و اورام بلغميهء رحم و ادرار حيض كند و نافعست از براى اختناق رحم و ميل رحم و تنقيهء رحم مىكند و مستعد ميكرداند رحم را از براى حمل و چون قدرى آن در شراب داخل نموده به زودى بسيار سكر مىآورد صنعت آن سك اصلى مشك و عنبر را در روغن بان يا روغن نيلوفر حل كرده سك و مشك را سوده داخل كرده قدرى كافور قيصورى مسحوق به آن مخلوط كرده نكاه دارند و بوقت حاجت به كار برند [ غاليه كه از اسرار است و نسخهء آن در ذخاير خلفاى عباسى يافته شده ] غاليه كه از اسرار است و نسخهء آن در ذخاير خلفاى عباسى يافته شده چون ممسوح مواقعه نمايد آن زن رغبت بغيرى نكرده بيقرارش كردد و در هيجان شهوت طرفين و لذت جانبين به حدى است كه بقول در نيايد و بجهة لقوه و فالج و خدر و دوار و درد مفاصل و درد كمر و جميع امراض باردهء رحم را نافع است و با زهرهء خركوش فرزجه نمودن جهة اعانت بر حمل عاقر تجربه نموده‌اند صنعت آن لادن چينى برك تانبول كبابهء چينى قفر اليهود زعفران قرنفل اجزا مساوى همه را تا سه روز با آب خلاف بلخى سحق نمايند و سه روز در آتش خاكستر طبخ دهند پس چهار روز ديكر با روغن بان بدستور مقرر طبخ دهند پس زهرهء خركوش و زهرهء مرغ و زهرهء بز سياه از هريك يك جزو مشك تبتى عنبر اشهب سك اصلى از هريك بازاى هر درهمى يك حبه اضافه نموده در ظرف چينى يا نقره چهل روز بكذارند پس استعمال نمايند غاليه كه مقوى قلب و دماغ است و معتدلست صنعت آن عنبر اشهب يك درم عود هندى دو درم صندل مقاصرى سه درم عنبر را بروغن بان يا عطر حل كرده عود هندى با صندل هر دو را بكلاب سوده به آن مخلوط كرده بطريق عطر به كار برند غاليهء كه اعلى است صنعت آن عود هندى حب المحلب از هريك دو درم صندل سفيد مقاصرى اظفار الطيب از هريك سه درم زعفران عنبر اشهب از هريك يك درم ادويه را بكلاب و عرق بهار نارنج سوده با روغن بان داخل نموده به كار دارند و اكر در اين غاليه