محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1062

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

مصطكى رومى عصارهء افسنتين اكر نباشد افسنتين رومى صبر سقوطرى زرد سقمونياى مشوى شحم حنظل اجزا مساوى كوفته و بيخته باب كرفس سرشته حب سازند شربتى از يك درم تا يك مثقال و محمود بن الياس كفته كه شربتى اين حب از يك درم تا دو درم است [ صنعت آن حب به نسخهء صاحب قرابادين كوتوالى ] صنعت آن حب به نسخهء صاحب قرابادين كوتوالى كه اين حب از جالينوس است درد سر را سود دارد و صفرا را منحدر كرداند و فضول كه در سر و دماغ و معده باشد پاك كند و آن را خاصيّت قوى است در دفع داء الثعلب چون با مصطكى اجزا را سرشته حب ساخته بخورند چشم را روشن كند و آب را از فرود امدن باز دارد و رياح فاسده را از اين دفع كند صنعت آن صبر سقوطرى زرد سقمونياى مشوى شحم حنظل عصارهء افسنتين مصطكى رومى از هريك يك دانك و نيم مقل ازرق يك دانك كثيرا نيم دانك كوفته و بيخته حب سازند جمله يك شربت تام باشد و در همه وقت استعمال توان كرد پيش از طعام و بعد از طعام [ حب قوقايا ديگر تنقيهء بلغم كند ] حب قوقايا ديكر تنقيهء بلغم كند و جميع امراض بلغمى را خصوص امراض سر و صداع و شقيقهء بلغمى و باصره را حدت دهد و اخراج فضول غليظه نمايد صنعت آن صبر سقوطرى عصارهء افسنتين مصطكى از هريك يك مثقال شحم حنظل سقمونياى مشوى از هريك نيم درم اجزا را كوفته و بيخته در آب مطبوخ تخم كرفس سرشته حبها سازند مقدار استعمال از آن دو مثقال تا سه مثقال حبّ قوقايا قولس درد سر و تاريكى چشم و لقوه را نافع باشد صنعت آن ايارج فيقرا سه درم افسنتين رومى شحم حنظل از هريك يك مثقال كوفته و بيخته با آب سرشته حب سازند در سايه خشك كرده نكاه دارند شربتى يك مثقال [ حب قوقايا ديگر منقول از مجربات ميرزا محمّد باقر ] حب قوقايا ديكر منقول از مجربات ميرزا محمّد باقر درد سر و درد چشم را سود دارد و تن را از فضول پاك كند صنعت آن ايارج فيقرا ده درم تربد سفيد مدبّر اسطوخودوس از هريك پنج درم شحم حنظل منقى از حب سه درم و دو دانك سقمونياى مشوى دو درم و نيم و در نسخهء ديكر كثيراى سفيد يك درم داخل است و در نسخهء ديكر داخل نيست و ليكن پنج درم پوست هليلهء زرد داخل است ادويه كوفته و بيخته با آب مقل حل كرده سرشته حب سازند جمله ده شربت است با آب نيم كرم حبّ قوقايا محمد بن زكريا نافع از براى صرع و جميع امراض بلغمى و معده و سر صنعت آن ايارج فيقرا يك درم تربد سفيد مدبّر اسطوخودوس از هريك نيم درم سقمونيا ربع درمى شحم حنظل ثلث درمى كوفته و بيخته با آب سرشته حبوب سازند و جمله يك شربت كامل است حبّ قوقايا مير محمّد زمان صنعت آن ايارج فيقرا شحم حنظل سقمونياى مشوى پوست هليلهء زرد اسطوخودوس تربد سفيد از هريك به قدر حاجت كوفته و بيخته حبوب سازند شربتى دو درم [ حبّ قيصر كه حب ذهب و حب قبطى نيز گويند ] حبّ قيصر كه حب ذهب و حب قبطى نيز كويند منقول از معالجات كناش طبرى معروف به بقراطى تنقيهء معده از رطوبات لزجه نمايد و تقويت كند آن را و نكذارد كه رطوبات فاسده موجب ضعف معده و سر كردد بعون اللّه تعالى و چون هر روز تناول كنند بعد از طعام يك بار رطوبات لزجه را باجابت اخراج مينمايد و معده را ضعيف نميكرداند صنعت آن نانخواه زيرهء كرمانى كرويا انيسون هليلهء سياه ملح نفطى از هريك يك مثقال مصطكى سه مثقال صبر سقوطرى مثل مجموع ادويه كوفته و بيخته باب برك اترج سرشته حبوب سازند شربتى يك دانك تا دو دانك و تا يك مثقال نيز كفته‌اند و در نسخهء ديكر كرويا نيست و بجاى مثقال درم است [ حبّ كوتوالى اعضاى سر و معده را از اخلاط پاك كند ] حبّ كوتوالى اعضاى سر و معده را از اخلاط پاك كند و فالج و لقوه و داء الثّعلب را نافع است و چون يك درم از اين حب و يك درم ايارج فيقرا حب سازند و با آب كرم فرو برند چشم را روشن كند و منع نزول آب به چشم نمايد و اخلاط فاسده را از بدن بيرون اورد و اين در حقيقت حب قوقايا جالينوس است صنعت آن صبر سقوطرى زرد سقمونياى مشوى شحم حنظل منقى از حب عصارهء افسنتين مصطكى رومى از هريك يك دانك و نيم مقل ازرق يك دانك كثيراى سفيد نيم‌دانك ادويه كوفته و بيخته با آب سرشته حب سازند و حبوب لاجورد در لاجورد مذكور مىشود ان شاء اللّه تعالى حبّ للماليخوليا [ صنعت آن ] ايارج فيقرا افتيمون از هريك چهار درم حجر لاجورد غير مغسول غاريقون هش سفيد از هريك دو درم سقمونياى مشوى يك درم قرنفل بيست دانه كوفته و بيخته با آب شيرين سرشته حبوب سازند شربتى هر هفته يك مثقال حبّ مسهل بلغم خالص صنعت آن ايارج فيقرا تربد سفيد مدبّر از هريك دو درم شحم حنظل نيم درم غاريقون هش سفيد يك درم كوفته و بيخته باب سرشته حب سازند شربتى از دو درم تا سه درم حبّ مسهل منقول از حاوى صغير نافع از براى بهق و برص و صرع و سكته و سبات و جميع امراض سوداوى صنعت آن ايارج فيقرا پنج درم افتيمون اقريطى ده درم لاجورد مغسول هفت درم سقمونياى مشوى شحم حنظل از هريك دو درم سنبل الطّيب انيسون از هريك يك درم كوفته و بيخته با آب رازيانه سرشته حب سازند شربتى دو درم و در نسخهء صاحب ذخيره در اين حب خربق سياه وزن دو درم داخل است و شفائى نيز اين نسخهء صاحب حاوى صغير را ذكر كرده و كفته كه ادويه را باب كرفس حب سازند شربتى دو درم و نيم [ حبّ مسهل منقول از قرابادين قانون ] حبّ مسهل منقول از قرابادين قانون نافع از براى حميات مزمن حادثه از اخلاط مختلفه و از براى اوجاع كبد و ابتداى استسقا صنعت آن صبر سقوطرى زرد افسنتين رومى با عصارهء افسنتين هركدام كه باشد عصارهء غافث هليلهء زرد مصطكى زعفران ريوند چينى لك مغسول انيسون شاه‌ترهء خشك ايارج فيقرا از هريك يك جزو كوفته و بيخته با آب عنب الثعلب سرشته حب سازند شربتى وزن يك مثقال با آب نيم كرم شب وقت خواب فرو برند و در نسخهء ديكر صبر داخل نيست اكر سرفه باشد مخلوط كنند با ادويه رب السّوس مثل نصف وزن مجموع ادويه و حب سازند حبّ مسهل جهت اسهال صفرا مخلوط ببلغم و سودا صنعت آن صبر سقوطرى زرد بيست درم افتيمون دوازده درم سقمونياى مشوى سه درم سنبل الطّيب سليخه تربد سفيد مدبّر مصطكى از هريك چهار درم زعفران سه درم غاريقون هش سفيد شش درم حماما يك درم كوفته و بيخته باب سرشته حبوب سازند شربتى دو درم با آب كرم حبّ مسهل ديكر جهة حميات و دفع صفرا بسيار نافع منقول از حاوى كبير صنعت آن صبر سقوطرى و در سه جزء عصارهء غافث عصارهء افسنتين مصطكى پوست هليلهء زرد كل سرخ اجزا مساوى از هريك جزوى سقمونياى مشوى ثلث جزو كوفته و بيخته با آب سرشته حبوب سازند شربتى يك و نيم درم تا دو درم باب مطبوخ شاه‌تره و هليلهء زرد [ حبّ مسهل ديگر جذب مواد سوداويّه كند ] حبّ مسهل ديكر جذب مواد سوداويّه كند از اقاصى اعضا و رفع مىكند اكثر امراض مزمنه و علل دماغيّه و توحش را نافع بود صنعت آن ايارج فيقرا افتيمون از هريك دو ثلث درمى اسطوخودوس غاريقون سفيد بسفايج فستقى از هريك نيم درم شحم حنظل ربع درمى مقل ازرق سقمونياى مشوى نمك هندى از هريك يك دانك سوده حب سازند حبوب بزرك هر حبّى نيم دانك شربتى سه درم حبّ مسهل سودا مستعمل در امراض سوداوى صنعت آن ايارج فيقرا يك درم لاجورد مغسول غاريقون هش سفيد مقل ازرق تربد سفيد مدبر كثيراى سفيد پوست هليلهء زرد از هريك يك دانك كوفته بروغن بادام شيرين يك درم چرب نموده حب سازند و به وزن نقره سه عدد پيچيده نصف شب با آب نيم كرم فرو برند جمله يك شربت است صبح فلوس خيارشنبر پانزده مثقال شيرخشت خراسانى كلقند افتابى از هريك ده مثقال با آب كاسنى تازه و آب رازيانه تازه حل كرده بپالايند اما بايد كه آب كاسنى تازه پنجاه مثقال و آب رازيانه سى مثقال باشد پس يك مثقال روغن بادام شيرين داخل كرده بياشامند و غذا ميان روز نخوداب باشد حبّ مسهل سودا محترق از صفرا صنعت آن