كوفته و بيخته وقت خواب استعمال نمايند [ سنون ديكر از تاليف مير محمّد مومن جرجانى ] سنون ديكر از تاليف مير محمّد مومن جرجانى صاحب تحفه كويد موافق اكثر امزجه است و در تسكين الم و رافع امدن خون از دهان و لثه و رويانيدن كوشت لثه و قروح فم و منع ريختن مواد ازموده است صنعت آن سعد كوفى طباشير سفيد كل سرخ حب الاس كلنار فارسى فوفل كات هندى كزمازج اقاقيا از هريك جزوى سماق سه جزو كوفته و بيخته استعمال نمايند سنون ديكر كه همين منفعت دارد صنعت آن طباشير سفيد فوفل مرجان قرمز مرجان سفيد مرواريد ناسفته صدف سوخته كشنيز خشك شاخ كوزن سوخته پوست تخم مرغ سوخته كوفته و بيخته سنون نمايند [ سنون ديگر تاليف حضرت علامى مير محمّد هادى والد حقير ] سنون ديكر قلمى فرموده‌اند كه از تاليف حضرت علامى مير محمّد هادى والد حقير محمد هاشم مخاطب بعلوى خان است به جهت قلاع و قروح فم و لثه و عمور و اورام لثه و اصلاح فساد اسنان و ضعف اسنان و امدن خون از دهان و لثه و عمور و در جميع آنچه مذكور شد عديل ندارد صنعت آن پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه پوست بليله املهء منقى از هريك قدرى باب ليمو و كلاب بقدرى كه از روى دواها بركردد بخيسانند پس بكيرند توتياى هندى معروف بزاج اخضر و نرم بسايند و در هر يك جزو از آن نه خروطين احمر يزدى داخل كنند و كاهى كه از براى قروح خبيثه و فساد اسنان و كرم دندانها باشد بدل طين احمر يزدى قنبيل كنند و هر دو را نرم سائيده يك جا كنند پس انكشت را باب ليمو و كلاب ربور تر كرده بر روى سنون مذكور نهاده بر كام و دهان و اسنان و بن دندانها بمالند نيكو پس دهان را باب ليمو و كلاب مذكور بدن و اين سنون بشويند كه اثر اين سنون در دهان نماند پس بكيرند سماق طباشير كشنيز خشك دم‌الاخوين اقاقيا كات هندى فوفل ساذج هندى سعد كوفى سنبل الطيب سكّ مسك رامك پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه سليخه دارشيشعان زر ورد كزمازج عاقرقرحا اجزا مساوى كوفته و بيخته سنون نمايند و بسبب امراض بعضى ادويه مخصوصهء آن امراض را زياده بايد كرد و اين ادويهء مذكوره بحسب راى طبيب كم ميتوان نمود چنان كه اكر حرارت غالب باشد جايز است كه قدرى كافور اضافهء اين سنون نمايند و اكر از براى رستن لحم لثه باشد زراوند مدحرج و ايرسا و امثال آن داخل كنند و در علاج لثه در منه عفص شب يمانى كلنار فارسى و مانند انها داخل كنند و دو قروح خبيثه قشار كندر مر صافى حضض مكى و امثال اينها اضافه نمايند و در جلاى اسنان و اصلاح فساد انها زبد البحر بسد محرق شاخ كوزن سوخته غير مغسول و امثال اينها داخل كنند و على هذا القياس در ساير امراض فم و لثه و اسنان آنچه مناسب دانند بر آن سنون افزايند و آنچه كم كردن باشد كم نمايند [ سنون هارون الرشيد منقول از تذكره ] سنون هارون الرشيد منقول از تذكره كه در زمان هارون الرشيد تاليف يافته جهت استحكام لثه و دندانها و خشبو كردن دهان و قطع رايحهء كريههء آن و تحليل اورام و دفع سيلان آب از دهان مفيد است صنعت آن نمك سوخته ده جزو نان سوخته هفت جزو عود هندى شش جزو سك سه جزو كزمازج فلفل دارفلفل زنجبيل زبد البحر قاقله از هريك دو جزو كوفته بيخته با شراب قرص سازند و در سايه خشك كنند صاحب تذكره كويد كه با سركه بسرشند اين بهتر است و بختيشوع از براى هارون الرشيد شيح ارمنى و زراوند مدحرج از هريك هفت جزو اضافه نموده و جبرئيل ولد او عاقرقرحا و اذخر از هريك دو جزو الحاق كرده و با شراب سوس و يا عسل سرشته و بعضى اين ادويه را اضافه نموده صندل سفيد سعد كوفى كل سرخ فوفل خاكستر شاخ كاو كوهى از هريك سه جزو بورهء ارمنى دو جزو و در نسخهء ديكر كلنار فارسى عفص سك اقاقيا عصارهء لحية التيّس از هريك يك درم داخل و آورده كه بعسل سرشته استعمال نمايند و يا خشك بپاشند حكيم مير محمّد مومن كويد كه اطبّا پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه داخل كرده‌اند و بهترين چيزها از براى سرشتن ادويهء دندان سركه است كه در آن زيرهء كرمانى خيسانيده باشند و هم‌چنين مضمضه بان بهترين اشيا است [ سنون كه جهت امراض حاره عظيم النفعست ] سنون كه جهت امراض حاره عظيم النفعست مذكور در كامل و شامل و حاوى كبير و تذكره و جهة رويانيدن كوشت لثه و اصلاح تعفن و قلاع و اكلهء فم و حركت دندان و مجرّبست فوايد آن صنعت آن طباشير سفيد كل سرخ از هريك سه درم مرواريد كل ارمنى برشته دم‌الاخوين از هريك دو درم مرجان سوخته صندل سرخ مر صاف حبّ العروس كزمازج ماميران از هريك دو درم كوفته و بيخته سنون سازند سنون حارّ كه جهت امراض بارده عظيم النفعست صنعت آن عاقرقرحا فلفل شيطرج هندى خردل زنجبيل بورهء ارمنى اجزا مساوى با قطران يا طبيخ زيره بسرشند سنونى كه دندان را محكم كند و خون رفتن از لثه باز دارد و بوى دهان خوش كند صنعت آن پوست هليلهء زرد پوست بليله املهء منقى كل سرخ شبّ يمانى اقاقيا كلنار فارسى قسط طباشير سفيد عاقرقرحا مساوى كوفته و بيخته سنون سازند سنونى ديكر كه همين خواص دارد صنعت آن پوست هليلهء زرد كل سرخ شاخ كوزن سوخته نمك اندرانى سوخته از هريك ده درم كلنار فارسى يك درم كوفته و بيخته بر لثه و دندان افشانند سنونى كه قلاع را نافع بود و بوى دهان خوش كند و دندان را محكم كرداند صنعت آن شياف ماميثا طباشير سفيد كلنار فارسى زر ورد كزمازج عصارهء لسان الحمل پوست هليلهء زرد زيتون شب يمانى مساوى كوفته و بيخته استعمال نمايند سنونى كه در نهايت جلا است و تحليل اورام لثه و دهان ميدهد و منقول از تصريف صنعت آن خاكستر پوست كدوى تلخ بيست جزو نمك اندرانى مويز جبلى از هريك هفت جزو كوفته و بيخته سنون نمايند و كاهى داخل كرده مىشود در اين سنون خاكستر سبوس كندم و كاهى سرشته مىشود اجزاى آن را بقطران سنون بارد به جهت امراض حارّه صنعت آن كل سرخ مازوى سبز كزمازج سماق از هريك جزوى عاقرقرحا افيون از هريك نيم جزوى كوفته و بيخته بطبيخ بلوط و پوست خيار و مورد سرشته اقراص سازند و در وقت حاجت كوفته سنون نمايند سنون مجرّب از براى امدن خون از دندان و درد و حركت انها صنعت آن زبد البحر اقاقيا كلنار فارسى پوست انار از هريك دو مثقال مازوى سبز سه مثقال نمك طعام يك مثقال كوفته و بيخته سنون نمايند و بعد از آن با سماق كه در كلاب خيسانيده باشند مضمضه نمايند سنون مجرّب صنعت آن فوفل كات هندى از هريك سه مثقال كزمازج عاقرقرحا اقاقيا از هريك دو مثقال كوفته و بيخته سنون نمايند [ سنونى كه از براى جلاى اسنان در نهايت نفع و درد دندان را مىبرد ] سنونى كه از براى جلاى اسنان در نهايت نفع و درد دندان را مىبرد و ساكن ميكرداند و سودمند بود از براى سقوت لهات و مقوّى لثه است صنعت آن شاخ كوزن سوخته هشت مثقال سعد كوفى فلفل از هريك هشت مثقال مر صافى يك مثقال شبّ يمانى نوشادر زبد البحر رامك نمك مكلس قنطوريون مازوى سبز كلنار فارسى طباشير سفيد سنبل الطّيب عود هندى از هريك يك درم كوفته و بيخته سنون نمايند سنونى كه دندان را جلا دهد و محكم سازد و كوشت بن دندان را بروياند صنعت آن پوست هليلهء زرد نمك هندى بريان كرده از هريك پنج درم قرفه پانزده درم دارچينى سعد كوفى از هريك سه درم شبّ يمانى سماق از هريك دو درم عاقرقرحا هفت درم نوشادر دارفلفل امله زعفران از هريك درمى كزمازج قاقله كلنار فارسى از هريك چهار درم زرنباد شش درم كوفته و بيخته سنون سازند سنون كه دندان را جلا دهد و لثه را محكم كند و بوى دهان خوش نمايد صنعت آن شبّ يمانى شيح سوخته از هريك ده درم عاقرقرحا چهار درم كوفته و بيخته سنون سازند سنون ديكر كه دندان را محكم كند و كوشت بن دندان بروياند و بوى خوش كند