كل پسته و اكر يافت نشود كل پسته پوست بيرون پسته صمغ دهاك از هريك سه ماشه شكر سفيد يك توله كوفته و بيخته با شير كاو بخورند سفوفى كه نافعست از براى دماغ و رئه و سينه و مليّن طبيعت صنعت آن مغز بادام شيرين مقشر فاينذ سنجرى غنچهء كل سرخ از هريك پنج درم كل بنفشهء خشك يك درم كشنيز خشك مقشر نيم درم كوفته و شب وقت خواب پنج درم آن را بخورند [ سفوفى كه از دماغ دفع خمار نمايد و حرارت جگر بنشاند ] سفوفى كه از دماغ دفع خمار نمايد و حرارت جكر بنشاند و قى و اسهال صفرا را نافع باشد و غليان خون را ساكن كرداند صنعت آن تخم كاسنى مقشّر كشنيز خشك مقشّر تخم كرنب زرشك منقّى سماق منقى عدس مقشر غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع طباشير سفيد اجزا مساوى كوفته و بيخته شربتى سه درم با يك طسوج كافور قيصورى با شربت انار بخورند [ سفوفى كه حرارت مزاج قلب و جگر و معده را بنشاند ] سفوفى كه حرارت مزاج قلب و جكر و معده را بنشاند و خفقان و ضعف قلب به سبب حرارت نافع باشد صنعت آن غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع طباشير سفيد از هريك يك درم كشنيز خشك مقشر دو درم كافور رياحى نيم دانك كوفته و بيخته در شيشه نكاه دارند شربتى يك مثقال با آب سيب شيرين يا آب انار شيرين يا آب به شيرين سفوف ديكر نافع از براى ماليخوليا و اصحاب وسواس سوداوى و خفقان حادث از سودا صنعت آن پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه املهء منقى تخم فرنجمشك تخم بالنكو اسطوخودوس كاوزبان افتيمون افريطى كل ارمنى عود هندى سعد كوفى قرنفل كشنيز خشك مقشر از هريك سه درم مرواريد ناسفته كهرباى شمعى ابريشم مقرض حجر ارمنى سوده مغسول از هريك يك درم و نيم تخم خرفهء مقشر و مغز تخم كدوى شيرين از هريك چهار درم كوفته و بيخته شربتى يك مثقال با عرق بادرنجبويه يا شراب سيب شيرين سفوفى كه خون از رحم و از مقعده باز دارد صنعت آن كشنيز خشك مقشر بريان سماق منقى از هريك ده درم مازوى سبز بىسوراخ بلوط بريان قرنفل كلنار فارسى از هريك پنج درم جندبيدستر صدف سوخته كهرباى شمعى بسد محرق از هريك ده درم كوفته بيخته شربتى دو درم با آب سرد بياشامند [ سفوفى كه زنان ابستن را سود دارد ] سفوفى كه زنان ابستن را سود دارد و باد رحم را پراكنده كند و معده و جكر را قوت دهد صنعت آن مرواريد ناسفته عاقرقرحا از هريك دو درم زنجبيل مصطكى از هريك پنج مثقال زرنباد درونج عقربى تخم كرفس جوزبوا دارفلفل دارچينى خيربوا از هريك سه مثقال پودنه تخم باديان از هريك يك درم و نيم نبات سفيد به وزن مجموع ادويه كوفته و بيخته شربتى از دو درم تا سه درم [ سفوف نافع از براى امراض ريحى ] سفوف نافع از براى امراض ريحى چون استعمال كرده شود بعد از تنقيهء مادهء ريح خصوص از براى صداع بلغمى ريحى و دوار و سدر و كابوس و دوى و طنين و امثال اينها صنعت آن سداب يابس انيسون رازيانه قولنج كمون كرمانى مدبّر از هريك يك جزو پوست هليلهء زرد پوست بليله املهء منقّى از هريك دو جزو نبات سفيد به وزن مجموع ادويه كوفته و بيخته مقدار مستعمل از آن دو درم [ سفوفى كه ادرار بول به قوت تمام نمايد ] سفوفى كه ادرار بول به قوت تمام نمايد و چون با سكنجبين بزورى بارد يا حار يا معتدل بنوشند استسقاى زقى را مفيد باشد صنعت آن مغز تخم خربزه مغز تخم خيار دراز مغز تخم خيار بادرنك از هريك پنج درم تخم كشوث تخم كاسنى از هريك سه درم تخم كرفس بزر هليون رازيانه ربّ السّوس فوة الصّبغ از هريك دو درم زرشك منقى چهار درم ريوند خطائى يك مثقال لك مغسول چهار دانك زعفران سنبل الطّيب مصطكى رومى افسنتين رومى از هريك يك درم كافور قيصورى دو دانك بدستور سفوف سازند قدر مستعمل از آن يك درم [ سفوفى كه نافعست از براى بادهاى معده و سپرز و امعا ] سفوفى كه نافعست از براى بادهاى معده و سپرز و امعا و هاضمه را قوت دهد و اشتها اورد و مجرّبست صنعت آن نانخواه تخم كرفس صبر سقوطرى اجزا مساوى شكر طبرزد مثل مجموعه كوفته و بيخته سفوف نمايند شربتى يك مثقال [ سفوف منقول از خطّ سيّد الاطبّا ميرزا محمّد رحيم ] سفوف منقول از خطّ سيّد الاطبّا ميرزا محمّد رحيم قلمى فرموده‌اند كه اين سفوف مخترع عاليجاه صاحبىام يعنى ميرزا محمّد باقر حكيم باشى شاه سلطان حسين كه براى يبوست دماغ و سهر مركب و فزع فرموده‌اند و بىنظير است صنعت آن كشنيز خشك بو داده تخم خشخاش سفيد بريان تخم كاهو از هريك دو مثقال و نيم و با دوازده مثقال نبات سفيد كوفته و بيخته سفوف سازند شربتى دو مثقال [ سفوف تاليف والد ماجد فقير ] سفوف قلمى فرموده‌اند كه تاليف حضرت علامى قدوهء حكما و استاد اطبا مير محمّد هادى قدس سرّه والد ماجد فقير است و همين خاصيّت دارد صنعت آن كشنيز خشك بريان تخم خشخاش بريان از هريك پنج مثقال تخم مرو بريان سه مثقال دانهء هيل دو مثقال نبات سفيد پانزده مثقال كوفته و بيخته شربتى سه مثقال و اكر در معده ضعف باشد بجاى نبات سفيد خارك چهر ميكنند سفوفى كه تقويت معده و دماغ كند صنعت آن دانهء هيل صندل سفيد قرنفل دارچينى جوزبوا از هريك ده مثقال زعفران پنج مثقال قند سفيد يك‌صد مثقال اجزا كوفته و بيخته سفوف سازند خوراكى يك مثقال و نيم تا دو مثقال سفوفى كه مقوى معده است و اسهال خون را بازدارد صنعت آن طباشير سفيد حب الاس كلنار فارسى صمغ عربى كثيرا از هريك نيم مثقال طراثيث دو دانك و نيم تخم خرفهء مقشّر سماق پوست بيرون پسته كل ارمنى بيخ انجبار خيسانيده كهربا از هريك نيم مثقال كوفته و بيخته سفوف سازند با شراب مورد يا شراب سفرجل يا شراب انجبار يا شراب فواكه [ سفوف جهت رفع اشتهاى رديه در وقت حمل ] سفوف جهت رفع اشتهاى رديه در وقت حمل و جهت تقويت معده و اشتهاى طعام و نيكو كردن رنك رخسار صنعت آن زرنباد تخم كرفس از هريك دو درم نانخواه كندر از هريك سه درم جندبيدستر نيم درم زيرهء كرمانى دو درم سفوف نمايند [ سفوف الحفظ جهت تقويت دماغ و تنقيهء او از رطوبات فاسده ] سفوف الحفظ جهت تقويت دماغ و تنقيهء او از رطوبات فاسده و زيادتى حرارت غريزى و زايل كردن نسيان صنعت آن كندر مصطكى رومى دارچينى دارفلفل عود لسان الثور بادرنجبويه مساوى الوزن كاكنج يازده دانه شكر سفيد مثل همه قدر شربت دو درم تا دو مثقال باب كرم در تابستان يك روز ميل نمايند و يك روز نه سفوف جهت قطع سيلان منى و مذى و وذى صنعت آن تخم كاهو تخم سداب تخم پنجنشك از هريك سه درم سعد شهدانج از هريك دو درم كلنار فارسى يك درم شربتى سه درم با آب سرد سفوف جهت قطع شهوت جماع از زنان و مردان صنعت آن بزر البنج تخم خرفه تخم كاهو تخم شبت از هريك يك جزو نيلوفر دو جزو شربتى سه درم با آب تخم خرفه سفوف كه جهت سپرز مجرّبست و تا يك هفته زايل مىكند منقول از تذكره صنعت آن مرجان سوخته يك درم كثيرا دو دانك بنوشند و بدستور شكر سرخ يك جزو عرق بهار و چهارده جزو مرجان دو دانك تا يك هفته مداومت نمايند مجرّبست سفوف مجرّب جهت حرقة البول و وجع حين بول صنعت آن مغز تخم خربزه مغز تخم خيار مغز تخم كدو تخم خرفه خشخاش سفيد نشاسته كثيرا ربّ السّوس بزر البنج سفيد قند مساوى همه دو مثقال را با جلاب ساده يا شربت بنفشه بنوشند [ سفوف نقرس منقول از محمد بن زكريّا ] سفوف نقرس منقول از محمد بن زكريّا ميفرمايند كه مجربست جهت رفع نقرس بارد و درد مفاصل بارد و بالكليّه قلع مىكند صنعت آن نانخواه اسل ورق سداب خشك تخم كرفس رازيانه دوقو از هريك يك جزو فوه بادام تلخ سنبل قسط حلو زراوند مدحرج از هريك نيم جزو هر روز يك درم استعمال نمايند و ابتدا از زمستان نموده تا وسط بهار و بعد از استعمال اين سفوف تا چهار ساعت چيزى ميل نكنند از ماكول و مشروب و بعد از تنقيهء بدن استعمال نمايند [ سفوف جهت درد پشت و درد شكم و درد بول و منى و تقويت انعاظ ] سفوف جهت درد پشت و درد شكم و درد بول و منى و تقويت انعاظ و سستى آلات تناسل و مجرب است از حكماى هندوستان از ترجمه ما مر نقل شده صنعت آن فوفل هفت مثقال و نيم صلايه نموده در سفال پاك اندك بود هند و دارچينى هفت درم و نيم را بدستور كوفته و بيخته صاف نمايند و بر روى آتش نرم كذاشته با چهار پنج عدد زردهء تخم مرغ به قدر آنكه معجون شود اميخته مغز پسته دو مثقال و نيم نبات