بياشامند در سه روز روز چهارم ثفل آن را حلوا كرده تناول نمايند [ نقوع چوب چينى بنوع ديگر ] نقوع چوب چينى بنوع ديكر اين است كه از يك مثقال چوب چينى را تا نه مثقال روز اول يك مثقال آن را ريزه نموده و روز دويم دو مثقال و همچنين تا روز نهم نه مثقال آن را در امزجهء حاره با كلاب و عرق بيدمشك و عرق نيلوفر بازاى هريك مثقال چوب چينى سى مثقال از عرقها و در مزاجهاى سرد در كلاب و عرق اذخر و عرق بادرنجبويه و عرق باديان بدستور مزبور خيسانيده در عرض يك شبانروز كاهى سرد بجاى آب و كاهى كرم چون قهوه با شيرينى نبات يا به غير شيرينى بنوشند و در مقدار چوب چينى در اين ايام چهل و شش مثقال مىشود و مقدار عرقها در روز اوّل سى مثقال است و روز نهم دو صد و هفتاد مثقال و از اين دو روز وزن عرقها در ايام ديكر معلوم مىشود [ دستور نقوع چوب چينى نافع در امراض باردهء مزمنه ] دستور نقوع چوب چينى كه فرنكان در امراض باردهء مزمنه كه بتدابير ديكر رفع نميكردد به اين دفع ميكردد و بزعم ايشان و الحق بلاد ايشان چنين هواى دارد كه به غير از چنين دواى قوى امراض مزمنهء قويّه دفع نميكردد صنعت آن بكيرند شراب ريحانى قوى خالص بيست و چهار من طبى كه هر منى دو رطل است و هر رطلى يك‌صد و بيست و هشت درم و دو ثلث درمى و در چهار قرابه كنند كه در هر قرابه شش من طبى شراب باشد پس بكيرند چوب چينى كه برنده بخارى تراشيده باشند و در هر قرابه شانزده سير من طبى از چوب چينى تراشيده داخل كرده سر آن را كرفته چهل روز در افتاب كذارند پس بعد از چهل روز از افتاب برداشته اول فصل بهار شروع به خوردن آن نموده روز اول پنج مثقال آن را بنوشند هر روز پنج مثقال آن را بيفزايند تا هفتاد و پنج مثقال رسد پس چهل و يك روز هر روز هفتاد و پنج مثقال آن را بنوشند بعد از چهل و يك روز هر روز پنج مثقال آن را كم كنند تا به پنج مثقال برسد پس ترك نمايند و اين وقتى است كه مزاج بسيار قوى باشد اما اكر مزاج متوسط باشد دو قرابهء آن كه در قرابه چهار من طبى شراب باشد ساخته بدستور مذكور تا هفتاد و پنج مثقال رسانيده بيست و يك روز هر روز هفتاد و پنج مثقال بنوشند پس هر روز پنج مثقال آن را كم كنند تا به پنج مثقال رسد پس ترك كنند و اكر مريض بسيار ضعيف باشد بعد از رسيدن بهفتاد و پنج مثقال يازده روز يا پانزده روز هر روز هفتاد و پنج مثقال را بنوشند پس هر روز پنج مثقال آن را كم كنند تا به مقدار پنج مثقال رسد آن زمان ترك نمايند و پرهيز بدستوريست كه در خوردن چوب چينى بدستور تعريق ذكر شد و اكر ربع وزن چوب چينى نيز كياكورنده كرده با چوب چينى مزبور در قرابه ريزند و به قدر وزن اين نيز بر شراب بيفزايند ميكردد اقوى و ليكن در اين هنكام بايد غذا و شراب را منحصر بر شير كاو تازه دوشيده نمايند كه شير برنج بىشيرينى و نمك و با چلاو و با شير بخورند و بجاى آب شير شير كرم بنوشند نقوع ديكر از حكماى فرنك و هند جهت اتشك و قروح و جروح و مجراى بول و غيرها صنعت آن چوب چينى اعلى از يك مثقال كرفته تا دو مثقال و كبابه چينى و ريوند چينى و دارچينى از هريك از نيم مثقال كرفته تا پنج مثقال تا چهل روز بدين نهج كه سه روز اول هر روز چوب چينى يك مثقال و از آن هر سه نيم‌نيم مثقال و سه روز ديكر دو مثقال چوب چينى و از آن هر سه يك‌يك مثقال كه روز اخر نوزدهم و بيست و يكم است هفت مثقال چوب و از انها سه و نيم مثقال باشد و باز به همين دستور كم نمايند و اين در صورتى است كه مرض صعب و شديد نباشد الا هر دو روز يك مثقال بيفزايند تا بيست و يك يوم و همچنين باز بكاهند كه مقدار هر روزه را در نيم اثار هندى آب تا سه پاو شب بخيسانند و صبح صاف نموده نصف آن را آن وقت و نصف آن را اخر روز نيم كرم نموده بياشامند و اكر در اين صورت قدرى چوب چينى اعلى را از سه مثقال كرفته تا هفت مثقال در آب خيسانيده در عرض شبانروزى بجاى آب بياشامند كه آب خالص ننوشند اولى است و ترشيها و نمك و غيرها را ترك نمايند و امّا حريرهاى چوب چينى پس بدانكه اينها نيز در نفع قريب بمعاجين آن بلكه از آن انفع در بعضى امزجه و امراض و مواد [ حريرهء چوب چينى تاليف قدوة المحققين سيد سند والد ماجد فقير مير محمّد هادى ] حريرهء چوب چينى قلمى فرموده كه تاليف قدوة المحققين سيد سند والد ماجد فقير مير محمّد هادى قدس سره است نافع از براى نزلات بارده و سرفه و ضيق النفس و امثال اينها صنعت آن آرد ميده آرد نخود از هريك يك كفچه كشنيز خشك تخم خشخاش تخم خرفه مقشر تخم مرو كوفته بروغن كاو بريان كرده شربت بنفشه شربت اسطوخودوس شيرهء هليله مربا عسل سفيد خوشبو مصفى از هريك ده مثقال به عرق بيدمشك و عرق كاوزبان و عرق بادرنجبويه از هريك ده مثقال حل كرده باتش ملايم به‌پزند تا چون تر حلوا شود چوب چينى چهار مثقال دارچينى دانه هيل از هريك دو مثقال عود الصليب يك مثقال زعفران بسباسه از هريك دو دانك كوفته بيخته بران پاشيده ساعتى سر ديك را محكم نموده كه بخار آن بدر نرود پس از آتش فرود آورده رداى بر سر كشيده ساعتى سر ديك را بر كرفته سر به بخار آن بدارند تا عرق آيد پس ردائى را بر خود پيچيده بخوابند و لحافى بر سر خود كرفته صبر نمايند كه عرق خشك شود پس حريره را در سه كاسه چينى كرده هر روز يك كاسه را بخورند و اكر مزاج قوى باشد و مرض مزمن و قوى وزن چوب‌چينى را زياده ميتوان نمود تا چهارده مثقال و اكر خوف فساد آن باشد از براى هر روزه تازه ترتيب دهند حريره چوب چينى ديكر نافع از براى امراض سينه و شش مثل تنكى نفس و سرفه كهنه صنعت آن چوب چينى اعلى هر روز نيم مثقال با يك مثقال تا دو مثقال آن را بحسب مزاج و ضعف و قوت نرم كوفته بيخته با سه وزن آن نبات سفيد شب در پياله با عرق بيدمشك و عرق كاوزبان بخيسانند و صبح باتش ملايم به‌پزند تا چون فالوده شود آن كاه نيم كرم تناول نمايند تا سه روز يا تا شش روز به اين دستور عمل نمايند و اكر شكر تيغال و بيخ هليمو و نشاسته و كثيرا و صمغ عربى از هريك به قدر سدس چوب چينى داخل نمايند بهتر است [ فصل در بيان طريق استعمال چوب چينى در ساير تراكيب ] [ حسو چوب چينى كه معروف است بگشنيز آب ] حسو چوب چينى كه معروف است بكشنيز آب نزلات بارده و امراض سر و درد كوش و درد سر و تاريكى چشم كه حادث شده باشد بعد از مرض معروف باتشك و از براى دوار و سدر و ماليخوليا نافع است صنعت آن آرد كندم آرد نخود از هريك هفت مثقال تخم خرفه كشنيز خشك هر دو مقشر تخم خشخاش مغز بادام شيرين از هريك دو مثقال اول مرتبه اردها را بروغن كاو بريان نموده پس خرفه و كشنيز خشك و تخم خشخاش و مغز بادام را در عرق كاوزبان و عرق بيدمشك شيره كرفته شربت بنفشه شربت كاوزبان شربت اسطوخودوس نبات سفيد شيرهء زنجبيل مربا از هريك دو مثقال داخل آرد و روغن مذكور نموده تخم مروبريان يك مثقال كوفته بيخته اضافه نموده باتش ملايم پزند تا بقوام حسو آيد چوب چينى سوهان كرده دو مثقال و نيم دارچينى عود الصليب دانه