درم عنب الثعلب شش درم تخم خرفه مقشر ده درم كثيرا صمغ عربى از هريك پنج درم طين ارمنى مغسول دو درم نبات سفيد دو صدرم ادويه را كوفته بيخته باب نيم كرم بنادق سازند شربتى يك مثقال [ بنادق البزور نافع از براى حرقة البول و قروح كليه و مثانه و عسر البول ] بنادق البزور حرقة البول و قروح كليه و مثانه و عسر البول را نافع باشد و خداوند جرب و قرحه مثانه و عسر البول باشد و خداوند جرب و قرحه مثانه را بنهايت سودمند باشد صنعت آن مغز تخم خربزه ده درم مغز تخم خيارين پنج درم مغز تخم كدو بزر البنج تخم خرفهء مقشر تخم خطمى سفيد كثيرا مغز بادام شيرين نشاسته رب السوس خشخاش سفيد كل ارمنى تخم كرفس از هريك دو درم بكوبند و بنادق سازند شربتى سه درم به شراب خشخاش [ بنادق البروز ابقراط نافع از براى قروح قضيب و مثانه ] بنادق البروز ابقراط نافع از براى قروح قضيب و مثانه و بستكى بول را بكشايد و حرقت بول و سوزشى كه در مجراى بول باشد به‌نشاند صنعت آن مغز تخم خيارين از هريك جزوى مغز تخم كدو مغز تخم مغز تخم خربزه مقشر تخم خشخاش سفيد از هريك نيم جزو تخم خطمى سفيد ثلث جزو كوفته بيخته بلعاب بزرقطونا سرشته بنادق سازند شربتى يك مثقال بوقت ناشتا با شراب خشخاش بخورند بنادق البزور ديكر كه قرحه و جرب مثانه را سودمند بود و سوزش بول را بنشاند صنعت آن مغز تخم خربزه مغز تخم خيار مغز تخم كدوى شيرين از هريك پنج درم كل ارمنى صمغ عربى لبان ذكر دم‌الاخوين تخم كرفس از هريك سه درم افيون دو درم كوفته بيخته بنادق سازند و با شراب خشخاش بنوشند بنادق البزور ديكر براى قروح كلى و مثانه و حرقت بول نافع صنعت آن مغز تخم خيارين مغز تخم كدوى مغز تخم خربزه نشاسته تخم خرفه مقشر تخم خشخاش سفيد از هريك جزوى تخم خطمى سفيد كثيرا مغز بادام شيرين مقشر از هريك يك جزو خار خسك كهربا از هريك ربع جزوى كوفته بلعاب بزرقطونا سرشته حبها سازند شربتى پنج ماشه باده توله عرق خارشتر بنوشند بناديقون اين معجون نافع است از براى سردى معده و كبد و رياح احشا صنعت آن زعفران كاشم تخم كرفس زنجبيل حاشا مغز حب الصنوبر الكبار از هريك شش درم كوفته بيخته با سه چند ادويه عسل سفيد مصفى معجون سازند بنفسج معرب از بنفشه فارسى است و به عربى فرفير نامند و بيونانى ابرو در اول سرد و در دويم تر است و كويند در اول سرد و تر است و بعضى در اول كرم و تر دانسته‌اند مسهل صفرا و مسكن عطش و حدت خون و حميات حاره و خفقان و غشى و منوم و محلل اورام و لطيف و جهت صداع حار و سرفه خشونت سينه و حلق و حرقت مثانه و بول و درد كرده و احتباس بول و ذات الجنب و خناق و ذات الرئه و صرع اطفال و نزلات و زكام را نافع است و چند روز مداومت نمودن دو درهم تا چهار درهم آن با آب سرد جهت رفع اسهال صفراوى لذاع مجرب است و سه مثقال سائيده خشك آن با شيرخشت و شكر و امثال آن از هريك پنج مثقال مسهل سريع العمل سرشته آن با شيره كلقند جهت تبهاى مركبه بىعديل است و مستعمل كل آن است پس برك آن و تخم آن و چوب آن را استعمال نشايد كردن و كويند كل تازه آن فادزهر سموم است و نطول طبيخ آن جهت رفع يبوست دماغ و اعضا و ضماد آن جهت صداع حار و اورام حاره و شقاق و درد معده مفيد و اكثار آن مورث ضعف دل و قبض آن و باعث كرب و ثقل معده و غثيان و التهاب خصوص در تبهاى حاره و مصلحش اندكى از انيسون و بدلش نيلوفر و برك خبازى و در سعال كل كاوزبان است و قدر شربت از جرم آن تا پنج مثقال در مطبوخ تا ده مثقال و خوردن آب برك آن با ثلث آن شكر جهت خروج مقعده اطفال بغايت مؤثر و ضماد آن جهت اورام حاره و التهاب معده و چشم و نتو مقعده و جرب صفراوى و حكه بى عديل است و روغن بنفشه فوايد بسيار دارد و خواهد آمد ان شاء اللّه تعالى جوارش بنفسج به نسخه حكيم معصوم مسهل سودا و بلغم باشد ارباب تنعم و مردمى را كه از خوردن مسهلات متنفر باشد موافق بود و بذائقه خوش آيد و مسهل بىزحمت باشد صنعت آن زنجبيل مصطكى قرنفل قاقله كل سرخ از هريك سه درم بسفايج فستقى سنا مكى سقمونياى مشوى از هريك پنج درم تربد سفيد تراشيده بروغن بادام چرب كرده كل بنفشه از هريك دو درم شربت بنفشه شربت نيلوفر شربت كاوزبان از هريك بيست درم ترنجبين شيرخشت از هريك سى درم آب الوى بخارائى آب تمر هندى از هريك پنجاه درم مشك تركى يك درم اجزا را كوفته بيخته سقمونيا و بنفشه را خوب درهم سحق كنند و ترنجبين و شيرخشت را در كلاب صافى نموده ابها و شربتها را با صد درم قند سفيد بقوام آورده ادويه را كوفته بيخته بدستور متعارف بان بسرشند شربتى از سه درم تا پنج درم هنكام حاجت فصل در ذكر نسخ حبوب بنفسج حب بنفسج نافع از براى رمد و صداع حار صنعت آن سر بنفشه تربد سفيد مدبر از هريك دو درم رب السوس نيم درم سقمونيا مشوى ربع درمى كثيرا يك دانك حب سازند جمله يك شربت است [ حب بنفسج ديگر نافع جميع فضول و اخلاط صفراوى و سوداوى و بلغمى ] حب بنفسج ديكر تنقيهء جميع فضول و اخلاط صفراوى و سوداوى و بلغمى نمايد و جميع اقسام ربو و ضيق النفس و بهر و عسر النفس را نافع باشد صنعت آن سر بنفشه ورق كل سرخ رب السوس از هريك يك درم غاريقون هش سفيد سقمونياى مشوى از هريك نيم درم سوده حب سازند جمله يك شربت است و اكر طبيعت قبض باشد يك درم بسفايج فستقى اضافه نمايند حب بنفسج ديكر [ صنعت آن ] سر بنفشه ورق كل سرخ تربد سفيد از هريك يك درم كثيرا رب السوس سقمونياى مشوى ايارج فيقرا از هريك نيم درم كوفته بكلاب سرشته حبها سازند جمله يك شربت است با كلاب نيم كرم فرو برند و تكرار نمايند تا تنقيه كامل كند [ حب بنفسج منقول از اختيارات بديعى ] حب بنفسج منقول از اختيارات بديعى نافع از براى درد چشم و درد سر و درد شقيقه و درد كوش و دماغ را پاك كند از فضول صفراوى و بلغمى صنعت آن سر بنفشهء خشك دو درم تربد سفيد مدبر يك درم رب السوس پوست هليله زرد انيسون از هريك نيم درم سقمونياى مشوى نيم‌دانك ادويه را كوفته بيخته باب خالص سرشته حب سازند شربتى يك مثقال تا سه درم شب وقت خواب باب نيم كرم فرو برند و در نسخه ديكر ورق كل سرخ يك دانك داخل است و وزن سقمونيا نيز يك دانك و بعضى كفته كه جمله اين اجزا يك شربت كامل است [ حب بنفسج تنقيهء دماغ و سينه كند ] حب بنفسج تنقيهء دماغ و سينه كند و نافع است از براى صداع و درد كوش و چشم و درد سينه و سرفه صنعت آن كل بنفشه دو درم تربد سفيد مدبر يك درم رب السوس نيم درم سقمونيا ورق كل سرخ از هريك يك دانك كوفته بيخته باب سرشته حب سازند باب كرم فرو برند جمله يك شربت است حب بنفسج به نسخه ديكر صنعت آن كل بنفشه دو درم تربد سفيد يك درم ربّ السوس نيم درم محموده مشوى ربع درمى كثيرا يك دانك بدستور حبّ سازند [ حبّ بنفسج به نسخه ديگر منقول از كناش طبرى ] حبّ بنفسج به نسخه ديكر منقول از كناش طبرى معروف بمعالجات بقراطى كفته كه اين حب تاليف قبطى است صنعت آن نانخواه زيره كرمانى كرويا انيسون هليله نمك نفطى از هريك يك درم مصطكى سه درم سر بنفشه سه درم صبر سقوطرى مثل مجموع ادويه ادويه را كوفته بيخته باب برك اترج سرشته حبها سازند از نخود بزركتر و هر روز يك حب آن را تناول نمايند يك مجلس عمل كند و رطوبات فاسده را از معده پاك سازد و نكذارد كه رطوبات فاسده موجب ضعف معده و سر كردد بعون اللّه عز و جل حبّ بنفسج منقول از قرابادين كوتوالى اسهال صفرا و بلغم كند و اخلاط از بدن پاك سازد صنعت آن