و محلل و مفتح سدد و مجارى و مقطع و منضج اخلاط غليظهء لزجه و مقوى اعضاى رئيسه و مقوى حرارت غريزيه و دافع امراض باردهء رطبه و سوء القنيه و استسقا و ضيق النفس و سرفهء كهنه و سوء المزاج بارد معده و كبد و رجع كرده و مثانه و مفاصل بارده بلغميه و مفتت حصاة و مدر بول و حيض و محلل رياح غليظهء محتقنه در مجارى بول و منى و دافع هيضه و قىء و فواق و حمى ربع و و با و طاعون و سموم است و بتفصيل در ادويهء مفردهء اين كتاب خواص و منافع آن مذكور خواهد شد ان شاء اللّه تعالى و با طريق استعمال در خاتمهء قرابادين كبير ذكر يافت * و شجرة النبي * كه به زبان فرنكي بلاسنطور نامند ماهيت و خواص و منافع آن در ادويهء مفرده ان شاء اللّه تعالى مذكور مىكردد * طريقهء استعمال آن آنست كه بكيرند از جزو داخلي آنكه سياه‌رنك و چرب است سي درم و از قشر خارجي آن ده درم اكر يافت شود و الا بدل آن ده درم از جزو داخلي نيز كه مجموع چهل درم باشد و بسوهان براده كنند و يا بدم كارد ريزه‌ريزه نمايند و در شش رطل آب در ظرف چيني يا شيشه يك‌شبانه‌روز بخيسانند پس بدستور چوبچيني طبخ دهند تا به نصف رسد و بدستور چوبچيني بنوشند اكر آب مطبوخ آن كمي كند ثفل آن را در همان مقدار آب طبخ دهند تا به نصف رسد و از آب اول صبح و شام نيم كرم بيشيريني يا با نبات پنج درم بياشامند و آب درم را بجاى آب بنوشند و چون قريب باتمام رسد چهل درم از جزو داخلي و ده درم از قشر خارجي آن و الا بدل آن نيز از جزو داخلي ده درم بكيرند و بدستور در شش رطل آب طبخ دهند تا بنصفه رسد و ثفل آن را نيز بدستور طبخ دهند و بياشامند به همان نحو تا قريب باتمام رسد پس پنجاه درم از جزو داخلي و ده درم از قشر خارجي اكر يافت شود و الا ده درم نيز از جزو داخلي بكيرند و به همان نحو طبخ دهند و بياشامند و دستور پرهيز و تنقيه و تغذيه بنحو چوبچيني است بلاتفاوت و تصرفات درين بحسب امراض و امزجه و ازمنه و امكنه و اسنان و غيرها نيز منوط براى طبيب حاذق است و چون طعم آن بسبب قبوضتي كه دارد ناخوش آينده است براى رفع آن مخمر است كه يك مشت مويز كشمش يا چند دانهء مويز منقى از حب يا قليلي اصل السوس و يا نبات داخل نمايند و در امزجهء صاحبان كبد حار پوست بيخ كاسني و يا مندل زرد مقدار ربع و يا خمس دوا و در امزجهء بارده دارچيني و قرنفل هريك به قدر احتياج و در امراض دماغيه مرزنجوش و يا اسطرخودوس و در وجع مفاصل قليلي كمافيطوس يا كماذريوس و در امراض صدريه پرسياوشان يا فراسيون يا زوفاء خشك يا عرق السوس يا بهدانه و در امراض كبديه پوست بيخ كاسني يا غافث يا افسنتين و در امراض كرده عرق السوس يا تخم هندوانه يا خربزه يا خيار يا كدو و در امراض طحال حشيشة الطحال و پوست بيخ كبر و همچنين در هر علت و مرض و غرض ادويهء مناسبهء لائقه بدان و اين دوا از براى رعشه و فالج و سد رودوار و قولنج بارد و اوجاع مفاصل بلغمى و سوداوى و تقويت معدهء ضعيفه حادث از برودت و رطوبت نافع است و و بتفصيل در قرابادين كبير در خاتمهء آن در ادويهء جديده مذكور شد * دستور استعمال كياكو * و آن چوبي است كه از ملك فرنك مىآورند و ماهيت و خواص آن در ادويهء مفرده ان شاء اللّه تعالى خواهد آمد و در خاتمهء قرابادين كبير ذكر يافت و بالجمله نافع است از براى جذام و آتشك و سائر قروح خبيثهء مجارى بول و غيرها آنست كه بكيرند چوب كياكو را و بسوهان براده نمايند و با سه ربع وزن آن چوبچيني اعلى نيز براده نموده در شش وزن هر دو شراب برالدى كه بسيار تند مىشود و از ملك فرنك آيد و يا عرق قندى دو آتشه بلكه سه آتشه كه كياكو براده كرده يك آثار و چوب چيني سه آثار براده كرده و عرق قندى شش آثار باشد مثلا در قرابهء شيشه كه ضخيم باشد كنند و بايد كه شيشه پر نباشد بلكه قدرى از ان خالى باشد پس سر آن را خوب