محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
451
خلاصة الحكمة ( فارسى )
قَلايا : ( ع . ا ) . جِ قَليّة . ( آنندراج ) . قَلْع : ( ع . مص ) . از بيخ بركندن يا از جاى برگردانيدن . - قُلِعَ قلعاً : معزول گرديدن . ( منتهى الارب ) . كانى است كه رصاص را به وى منسوب كنند . ( منتهى الارب ) . و رصاص قلعى به معنى شديد البياض . ( اقرب الموارد ) . جِ قَلوع . ( اقرب الموارد ) . و در منتهى الارب آمده : جِ قلوع ، قُلع به ضم قاف . ( منتهى الارب ) . قَلَق : ( ع . مص ) . بى آرام شدن و جنبيدن . ( منتهى الارب ) . ( امص ) . اضطراب . ( اقرب الموارد ) . تنگدلى . ( تاج المصادر ) . قَلِق : ( ع . ص ) . بى آرام . ( منتهى الارب ) . قِلِق : ( ا ) . خوى . عادت . سليقه . شيمه . خوى در حيوان و گاهى در آدمى . قَليل : ( ع . ص ) . پست قامت لاغر . كم و اندك . ( منتهى الارب ) . قِماط : ( ع . ا ) . پاى بند كودك گهوارگى . ( منتهى الارب ) . قنداق . قنداقه . ج قُمُط . ( اقرب الموارد ) . قِنْديل : ( معرب ، ا ) . چراغ . شمعدان . پيه سوز . ( ناظم الاطباء ) . نوعى از قنديل آبگينهء بلورى كه آن را به آب پر كرده و روغن بر آن انداخته فتيله ميان آن روشن نمايند . ( آنندراج ) . قَوام : ( ع . امص ) . شكل و هيأت چيزى . ( ناظم الاطباء ) . ( ا مص ) . ستبرى و تنگى آب ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . غلظت و بستگى شايسته در شربتها . - به قوام آوردن : جوشانيدن كه تا به حد عسل و بيشتر و كمتر زفت شود . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . - قوام آمدن شربت : داراى بستگى و غلظت شايسته شدن . ( ناظم الاطباء ) و چندان بر آتش بگذارند كه قوام پالوده گيرد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . قُوَّت : ( ع . ا ) . قوة . نيرو . قدرت . توانايى . ( آنندراج ) . قُوَّة : ( ع . مص ) . قوت . قوه . توانا گرديدن . ( منتهى الارب ) . ( امص ) . توانايى . خلاف ضعف . ( منتهى الارب ) . در تعريفات جرجانى آمده كه قوهء تمكن داشتن حيوان است افعال شاقه و سخت را . ( اقرب الموارد ) . ج قُوّات ، قُوى ، قِوى ( اقرب الموارد ) . قوه بر معانى چندى اطلاق مىشود از جمله قوه عبارت از مبداء فعل به طور مطلق خواه آن فعل مختلف باشد يا نباشد به اراده و شعور باشد يا نه و از اين رو شامل قوهء فلكى و قوهء عنصرى و قوهء نباتى و قوهء حيوانى مىشود ، بنابراين قوه بر چهار قسم است ، زيرا آنچه از قوه صادر مىگردد يا