محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

437

خلاصة الحكمة ( فارسى )

عُرُوق : ( ع . ا ) . جِ عِرق . رگ‌هاى بدن . ( غياث اللغات ) . جمع عِرق است و شامل عروق بدن و شجر هر دو است . ( مخزن الادويه ) . رگ‌هاى بدن يعنى وريد و شريان . ( ناظم الاطباء ) . بيخ‌هاى درخت و ريشه‌هاى باريك آن . ( ناظم الاطباء ) . عُسْر : ( ع . مص ) . دشوار گرديدن . ( منتهى الارب ) . در وقت تنگدستى از مديون و غريم وام خود را خواستن . ( اقرب الموارد ) . تنگ و سخت گرديدن روزگار . ( منتهى الارب ) . عُسْر : ( ع . امص ) . دشوارى . خلاف يسر . ( منتهى الارب ) . ( ص . ا ) . جِ عَسراء . ( اقرب الموارد ) . عسر البلع : سختى و دشوارى بلعيدن . سختى اوباردن . دشوارى بلع . عسر البول : باز گرفتن بول و دشخوارى بيرون آمدن او . و اسباب عسر البول يا آماس بود يا بادى غليظ و يا ريش و يا ريم گرد آمده يا خون بود كه در مثانه بسته شود ، يا جراحت قرحه اى بود كه رسته شود ، يا گوشتى فزونى كه برآيد ، يا رطوبتى لزج يا سنگى در مثانه . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . دشوارى ميختن . تقطير البول . عسر الطمث : دشوارى طمث . ر . ك - : طمث . عسر النفس : نفس تنگى . تاسه . ( ناظم الاطباء ) . تنگى نفس . رَبْو . عِصابَة : ع . ا ) . آنچه بدان بسته شود ، و سربند و دستار سر . ( منتهى الارب ) . آنچه بسته شود از منديل و عمامه و غيره . ( اقرب الموارد ) . عُصارات : ( ع . ا ) . جِ عُصارة . افشره‌ها . اجزاى مايهء متخرجه از نبات است خواه از گل ها و يا از اوراق و يا از اغصان و يا اصول و لحاى آنها باشد كه كوبيده فشرده اخذ نمايند ، خواه همان قسم مايع استعمال نمايند و خواه خشك سوده . ( مخزن الادويه ) . عَصْر : ( ع . مص ) . فشار دادن ، و به دست خود فشردن چيزى را . ( منتهى الارب ) . افشردن انگور و زيتون و جز آن . ( تاج المصادر ) . عَصْر : ( ع . مص ) . افشردن انگور و زيتون و جز آن . ( تاج المصادر ) . عَصرَ العنب : آب انگور را بيرون آورد . - عصر الثوب : آب آن لباس را به وسيلهء پيچاندن آن بيرون آورد . عصر الدمل : چرك و ريم دمل را بيرون آورد . ( اقرب الموارد ) . فشردن . گرفتن آب ميوه و جز آن را . ( فرهنگ فارسى معين ) . ( امص ) . فشارش . ( فرهنگ فارسى معين ) .