محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
392
خلاصة الحكمة ( فارسى )
رَحِم : ( ع . ا ) . رَحْم . رِحْم . زهدان و آن مؤنث است . ( منتهى الارب ) . جاى كودك در شكم و آن را زهدان گويند . ( آنندراج ) . رَخاوَت : ( ع . ا مص ) . نرمى و سستى . ( ناظم الاطباء ) . فراخى زيست . ( منتهى الارب ) . ( ع . مص ) . سست و نرم گرديدن . ( ناظم الاطباء ) . رِخْو : ع . ص ) . رَخْو . رُخْو . سست و نرم . ( ناظم الاطباء ) . ( ا مص ) . سستى و نرمى . ( ناظم الاطباء ) . رُخْو : ( ا مص ) . سستى و نرمى . ( ناظم الاطباء ) . ( ا ) . يكى از پانزده درد كه داراى نامند . شيخ الرئيس در اصناف الاوجاع التى لها اسماء گويد : « سبب الوجع الرخو مادة تمدد لحم العضلة دون وترها و انما سمي رخواً لان اللحم ارخي من العصب و الوتر و الغشاء » . و يكى از شارحان نصاب الصبيان گويد : « رخو دردى است كه بكشد گوشت عضل را بى آن كه وتر عضل را بكشد و عضل و وتر دو عضوند از اعضاء ، چون محل اين درد گوشت عضل است و اين گوشت سست تر است از وتر ، اين درد را رخو ناميدهاند ، چه ، رخو در لغت به معنى سست است » . و صاحب ذخيرهء خوارزمشاهى گويد : « المى است گويى ضعفى اندر آن موضع همىآيد و به تازى مرخى گويند » . رِخْو : ( ع . مص ) . سست شدن . ( غياث اللغات ) . رَخْو : ( ع . ص ) . رِخْو . رُخْو . نرم و سست از هر چيزى . ( ناظم الاطباء ) . رَدْع : ( ع . مص ) . بازداشتن كسى را از چيزى و منع نمودن وى . ( ناظم الاطباء ) . منع . بازداشت . مقابل جذب . گشاده كردن : ( منتهى الارب ) . - ردع كسى به چيزى : درماليدن و آلوده ساختن به چيزى . ( منتهى الارب ) . زدن پيكان تير را به زمين تا به جاى خود نشيند . ( منتهى الارب ) . نكس كردن مرض بيمار و برگشتن گونه ( ناظم الاطباء ) . رَدْع : ( ع . امص ) . آقاى دكتر احمد عطايى در طريقهء ردع گويد : كلمهء روولسيون به معنى بيرون آوردن و يا كشيدن به خارج مىباشد . انسان اوليه با گذاردن برخى گياه ها يا خميرهاى گرم در روى موضع معلول مشاهده كرده كه درد تسكين مىيابد ، بنابراين مىتوان قبول كرد كه طريقهء ردع را از دير زمانى انسان به كار برده است . ولى در حقيقت مبدأ اصول تداوى ردع از تراوشهاى فكر و نوشتههاى دانشمند يونانى يعنى بقراط سرچشمه گرفته است . موقعى كه دو درد در يك زمان و در دو موضع از بدن ظاهر مىشود