محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

367

خلاصة الحكمة ( فارسى )

به معنى مطلق شربت به كار برند . ( آنندراج ) . گويا چيزى است كه امروز ما آن را شربت قند يا شربت ( مطلق ) مىگوييم . ( يادداشت مؤلف ) . گاه پزشكان اين كلمه را بر منضج اطلاق كنند چنان كه در بحر الجواهر گفته است . صاحب برهان در شرح كلمه آكح گويد : « آكح ، جلاب را گويند و آن دارويى باشد جوشانيده و صاف كرده شده » . ( برهان ) . جِلْد : ( ع . ا ) . ج اجلاد ، جُلود . صَله . ( بحر الجواهر ) . پوست از هر حيوان . ( منتهى الارب ) . جُلود : ( ع . ا ) . جِ جِلد . ( منتهى الارب ) . جليد : شبنم . ( فرهنگ نظام ) . تگرگ . يخ . ( ناظم الاطباء ) . جَليديَّة : ( ع . ص نسبى ، ا ) . طبقه اى است از طبقات چشم و آن عبارت از عدسى الاستيك چشم است و ميان عنبيهء و زجاجيه قرار دارد و به وسيلهء اليافى به جسم هدبى آويزان است . عدسى . جَمْد : ( ع . مص ) . فسرده و بسته گرديدن . ( منتهى الارب ) . جَمَد : ( ع . ا ) . زمين بلند سخت . ( منتهى الارب ) . ج اجماد و جِماد . ( منتهى الارب ) . برف . آب منجمد . يخ . جِ جامد . ( منتهى الارب ) . جَهْر : ( ع . مص ) . آشكار گرديدن . آشكار كردن كلام را . بلند كردن آواز . نادانسته در زمين رفتن . ديدن كسى را بى پرده . بزرگ نمودن كسى در ديدهء ديگرى . ( اقرب الموارد ) . جنبانيدن مشك شير را تا دوغ گردد . پاك كردن چاه را با كشيدن همهء آب چاه يا تا آب چاه رسيدن . ( منتهى الارب ) . خيره كردن آفتاب چشم مسافر را . ( منتهى الارب ) . گشاده و برهنه كردن چيزى را . خرد و اندازه كردن چيزى را . عيان : رأيته جهراً : اى عياناً . ( ذيل اقرب الموارد ) . علانيه . علن . ( نصاب ) . آشكار . آشكارا . كم ديد شدن و نديدن در روز . ( تذكرهء داود ضرير انطاكى ) . جُهْر : ( ع . ا ) . شكل و هيأت . جمال و بهاى مرد و حسن هيأت آن و جُهْره . حسن منظر . ديدار ، ( منتهى الارب ) . جوبَه : ( ا ) . جايى و مقامى را گويند در شهر كه اسباب و امتعه و غله و آنچه از اطراف و جوانب از جهت فروختن آورند آنجا فروخته شود . ( آنندراج ) . ميدان شهر . جُودَت : ( ع . مص ) . نيك بودن . خوب شدن . نيكو گشتن . ( ا مص ) . نيكويى . خوبى . ( فرهنگ فارسى معين ) . - جودت ذهن : تيزهوشى . حدت ذهن . - جودت رأى : دها . - جودت فكر : خوش فكر بودن . - جودت فهم : صحت انتقال از ملزومات به سوى لوازم باشد .