محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
35
خلاصة الحكمة ( فارسى )
جوشش دهان جوشش دهان : ر . ك - : مدخل « قلاع » . جهر جَهْر : علتى است كه صاحب آن روز نمىبيند و شب مىبيند و سبب آن رقت و يا ضعف و يا نقصان نور باصره است كه در نور آفتاب منتشر و متلاشى مىگردد و به مرئى نمىرسد و شب به سبب سردى هوا انجماد و اجتماعى يافته به مرئى مىرسد ، مانند خفاش . « 1 » حبّ القرع / كرم كدودانه حب القرع : ر . ك - : مدخل « ديدان » . حديث نفس حَديث نَفْس : سخن با خويش گفتن . « 2 » حصات حَصات : سنگ ، جمع حصى و حصيات ، الحَصآء : سنگريزه . قال العلامة : « هو جوهر حجرى يتكوّن فى المثانة و الكلى و المعاء و الكبد و الرئة ؛ لاستعمال اغذية لزجة يعقدها الحرارة الغريبيه . » « 3 » حصبه حَصْبَه : به فارسى سرخك نامند و آن دانههاى سرخ متفرق شبيه به جاورس است كه در بدن به هم مىرسد از صفراى مركب به خون و در ابتداى هنگام بروز مانند پشه گزيده مىباشد با خارش بسيار و سوزش ، پس به قدر جاورس بزرگ شده و باز به تدريج فرو مىنشيند و بر طرف مىگردد بدون آن كه پخته گردد و خشكريشه آورد . « 4 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 63 و 64 . ( 2 ) . محمد بن يوسف الطبيب الهروى ؛ بحر الجواهر ، ذيل ماده « حديث نفس » . ( 3 ) . همان ، ذيل مادهء « حصات » . ( 4 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 64 .