محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
324
خلاصة الحكمة ( فارسى )
بايد كردن به آب ميوه ها . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . و خداوند آماس بلغم را استفراغ بلغم بايد كرد به ايارج فيقرا . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . - استفراغ كلى : انتقاص مواد از همهء بدن . - استفراغ منوى : خروج منى . بيرون كردن منى . اسْتِفْسار : ( ع . مص ) . اظهار خواستن . ( غياث ) . پرسيدن . ( غياث ) . پرسش . سؤال . اقتراح . - استفسار كردن : پرسيدن . مسئلت كردن . استخبار . اسْطُقُسّ : ( معرب ، ا ) . ( يونانى اوستوقس ، عنصر ) ماده . مايه . مادهء از هر چيزى . ( مؤيد الفضلاء ) . اصل هر شىء ماده . هيولى عنصر ( غياث ) . آخشيج . عبارة عن احدى اربعة طبايع . ( تعريفات جرجانى ) . به لغت رومى هر يك از چهار عنصر باشد كه يكى از آن آتش است و ديگرى آب و ديگرى هوا و ديگرى خاك . ( برهان ) . اسطقس كلمه اى است يونانى ، و معنى آن اصل هر چيز باشد . و عناصر اربعه را هم كه عبارت از آب و خاك و هوا و آتش باشد به اسطقسات تعبير كنند ، زيرا عناصر اربعه اصل آفرينش مركبات كه حيوانات و نباتات و معادن است باشند . كذا فى تعريفات السيد الجرجانى . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . هر بسيطى كه مركب از آن تركيب شود ، چون سنگ و گل و آجر و چوب كه قصر از آن مركب شده و حروف كه كلام از آن تركيب يافته و واحد كه عدد از آن مركب گرديده است . و آن را ركن گويند . و اسطقسات اربعه آتش و هوا و آب و خاك باشد و اين چهار را عناصر نيز گويند . ج اسطقسات در تداول عوام ، - اسطقسش درست بودن : محكم ، استوار ، قوى ، سالم و تندرست بودن . اسْتِطلاق : ( ع . مص ) . رهانيدن از بند . ( غياث ) . - استطلاق بطن : راندن شكم . رفتن شكم . گشاده شدن شكم . ( تاج المصادر بيهقى ) . شكم رَوَه . شكم روش . اسهال . اسْتِمْراء : ( ع . مص ) . گوارا شدن . ( وطواط ) . گوارا پنداشتن . خوشگوار يافتن طعام را . ( منتهى الارب ) . اسْتِمْرار : ( ع . مص ) . گذشتن و رفتن پيوسته . بر يك روش رفتن . ( منتهى الارب ) . روان شدن . ( تاج المصادر بيهقى ) . هميشگى كردن . ( منتهى الارب ) . هميشه بودن . ( مجمل اللغة ) ( غياث ) . - استمرار دادن : ادامه دادن . - استمرار داشتن : باقى بودن . مستمر بودن . توانا گرديدن در برداشتن چيزى . ( منتهى الارب ) . قوى شدن . استوارى و روا شدن كار . استوار شدن . ( تاج المصادر بيهقى ) .