محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
272
خلاصة الحكمة ( فارسى )
قرص مثلث / قرص طريفلون قرص طريفلون : اين قرص از تراكيب قدماى اطباى يونان است ، و معنى آن « قرص مثلث » است . و اين قرص را « قرص منوم » نيز نامند ، . . . و شيخ داود انطاكى در تذكره آورده كه اين قرص را به شكل مثلث به اين سبب مىسازند كه ممتاز باشد از اقراص ديگر كه به اين امتياز حذر كرده شود از استعمال آنها به خوردن ، به جهت آن كه خوردن اين قرص مضر ، بلكه اگر قدرى زياده خورده شود مهلك است . . . . خواص : بالجمله اين قرص مسكن درد اقسام صداع حار و ضربان و موجب خواب است . صنعت آن به نسخهء شيخ الرئيس : افيون ، زعفران ، بزر البنج سفيد ، مرّ مكى ، پوست بيخ لفاح ، اجزا متساوى ؛ كوفته ، بيخته به آب برگ كاهوى تازه سرشته اقراص سازند و در وقت حاجت به آب سوده بر صدغين طلا نمايند . تذكر : و در نسخهء قلانسى گفته كه در وقت حاجت يك قرص را به آب گشنيز تازه و آب كاهوى تازه سوده بر جبهه و صدغين طلا نمايند . « 1 » قرص مسهل قرص مسهل : تأليف حكيم مير محمد مؤمن . خواص : گفته كه در امراض حاره و تبهاى مركبه و رفع قولنج ثفلى به غايت نافع و سريع العمل و بىغائله و بهترين اقسام قرصهاى مسهله است . صنعت آن : بنفشه ، پنج درم ؛ مصطكى ، انيسون ، از هر يك ، يك درم ؛ گل سرخ ، طباشير ، نشاسته ، كتيرا ، از هر يك ، دو درم ؛ حب الملوك پاك كرده ، ده عدد ؛ با لعاب بزرقطونا قرص ساخته . مقدار شربت : از نيم مثقال تا يك مثقال با شيره ها و آبهاى مناسب استعمال نمايند و چون حبّ الملوك را با كتيرا و انيسون و مصطكى ساييده ، دو سه روز در آب ليمو بخيسانند ، بهترين تدابير آن است . « 2 »
--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 487 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 425 .