محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
231
خلاصة الحكمة ( فارسى )
و نيز شراب اسطوخودوس نافع است از براى صداع سوداوى پيش از تنقيه از براى نضج سوداء و بعد از تنقيه از براى تعديل مزاج سر و تنقيهء بقيهء ماده از آن و تقويت سر و قلب و نيز نافع است از براى صداع رطب به جهت آن كه تنقيهء دماغ مىكند از رطوبات به خاصيت و محلّل و مجفف آن است . و نيز كه چون شراب اسطوخودوس را با شراب ليمو تعديل نمايند ؛ شراب اسطوخودوس پنج مثقال و شراب ليمو سه مثقال باشد و نيز نافع است از براى دوار و سدر بلغمى به جهت آن كه با وجود آن كه منقى و ملطف است حبس ابخره و تقويت معده مىكند . و نيز شراب اسطوخودوس نافع است از براى صرع به جهات و منافع مذكوره و تقويت آن دماغ را و نيز نافع است صرع حادث به مشاركت قدمين و ساقين را هرگاه آشاميده شود در غير وقت نوبهء آن به جهت آن كه تنقيهء بدن مىكند از بلغم و فضول غليظه و مواد لزجه كه چسبيده باشد به جوهر عروق و موجب سدهء دماغى شده و نيز مقوّى دماغ و مسخّن آن است و محلّل آنچه در سر مىباشد از ابخره و رياح كه موجب صرع است و نيز نافع است از براى لقوه ، آشاميدن آن به جهت تنقيهء مواد بلغميه از دماغ بالطبع و وسواس سوداوى را بالغ النفع خصوص وقتى كه با شراب اترج يا شراب ليمو يا سكنجبين نوشيده شود . صنعت آن : بگيرند اسطوخودوس خشك ربع رطلى و در دو رطل آب و ربع رطلى ، گلاب ؛ يك شب بخيسانند و صبح بجوشانند تا به نصف رسد ، يك رطل قند سفيد يا عسل سفيد مصفّا به حسب حاجت داخل كرده به قوام آورند . مقدار شربت : شربتى يك اوقيه . و اگر اسطوخودوس تر باشد آن را بكوبند و آب آن را گرفته صافى نموده در يك من آب اسطوخودوس تر ، يك من قند سفيد و ربع من گلاب داخل كرده به قوام آورند . مقدار شربت : شربتى يك اوقيه . « 1 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 206 و 207 .