محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

207

خلاصة الحكمة ( فارسى )

بلكه متوسط باشد ، پس آن را با آتش ملايم ، اندك اندك بجوشانند تا مخلوط شود نيكو و سركه ، خام نماند پس از آتش فرود آورده در ظرف چينى يا شيشه نگاه دارند ، پس هرگاه اراده كرده شود استعمال آن ، پس بايد ممزوج كرد آن را با آب مثل شراب و استعمال نمود . اگر بوده باشد سكنجبين مكروه طبع كسى كه مىآشامد آن را به سبب حموضت و يا حلاوت آن و كسى كه ارادهء اين داشته باشد كه ترشى آن ظاهر باشد ، پس بايد كه سركهء آن را زياده كنند و اين به سبب آن است كه نيست محمود . استعمال آن : با مقدار واحدى از آب . . . . و اعدل انواع سكنجبين آن است كه ساخته شده باشد از اجزائى كه موافق اكثر مردم باشد . صنعت آن : اين است كه داخل نمايند يك جزء سركهء انگورى و سركهء انگورى را در دو جزء عسل ، كف گرفته و به آتش ملايم بپزند تا مخلوط شود طعم سركه با طعم عسل و هم‌چنين طعم عسل با طعم سركه و نيز نماند سركه خام و بايد كه بجوشانند سكنجبين را با آب در اوّل طبخ و از اين جهت است كه واجب است كه در هر جزئى از عسل چهار جزء آب صافى داخل نمايند ؛ پس به آتش ملايم بپزند تا آن كه كف آن بالا آيد ، پس از اين جهت محتاج اين است به طبخى زياده و مقدارى اكثر از آب به اين مقدار پاك مىگردد و چون آن مقدار آب كه ممزوج به آن نموده باشند ، در صورت ثانى نصف آن بوده باشد ، پس داخل كنند در آن سركه مثل نصف وزن عسل و باز بجوشانند آن را تا بگردد سركه مخلوط به عسل خَلطى نيكو و باقى نماند سركه خام ، و گاهى ساخته مىشود اين سكنجبين بدل به دستور اول مرتبه انواع ثلاثه يعنى عسل و آب و سركه . صنعت آن : كه سركه ، يك جزء و عسل ، دو جزء و آب چهار جزو ؛ اول مرتبه همه را يك جا كرده بجوشانند و كف آن را بگيرند تا به ربع رسد و به قوام آيد و بعضى گفته‌اند كه تا به خمس رسد ، يعنى يك خمس آن باقى ماند ؛ و اگر خواسته باشند كه اقوا گردد بگردانند سركه را مثل عسل در وزن و بياشامند . . . خواص : اين سكنجبين غوص مىكند در مفاصل و منحدر مىسازد كيموس را از امعاى سفلى و محلل رطوبات است از بدن .