نبرده باشد كه چيزى به زودى منحدر شود از معده مانند سقمونيا . و جالينوس گفته : « جميع سفوفات قوت آن زياده از دو ماه نبود ، پس بعد از آن قوت و فعلشان ضعيف مىگردد . » « 1 » سفوف ابن ماسويه خواص : نافع از براى زحير و سحج كه مجرب است . صنعت آن : تخم خطمى سفيد مقشر بريان كرده ، تخم خبازى مقشر بريان كرده ، از هر يك ، پنج درم ؛ نشاستهء بو داده ، سه مثقال ؛ صمغ عربى بو داده ، گل ارمنى ، از هر يك ، نود مثقال ؛ كوفته ، بيخته . [ مقدار شربت : ] سه درم آن را صبح و شام به آبى كه در آن طباشير سفيد ، صمغ عربى و گل ارمنى خيسانيده و صافى نموده باشند ، بنوشند . « 2 » سفوف ارسطو / سفوف ارسطاطاليس / سفوف اسكندر سفوف ارسطو : سفوف ارسطاطاليس و سفوف اسكندر نامند . « 3 » سفوف ارسطاطاليس : - معلم اول - كه سفوف اسكندر نامند . صاحب جامع التراكيب حكايت كرده كه اسكندر نوشت به ارسطاطاليس ، شكوه از سوء هضم و طلب كرد از او دواى جامع غالب بر اكثر ادويه كه نافع باشد از براى اكثر امراض ، پس او اين سفوف را تأليف نموده فرستاد نسخهء آن را به جهت او . و شيخ داود گفته كه من ديدم رساله‌اى در تدبير رياست - كه معلم اول نوشته - پيش اسكندر فرستاد عبارتى كه صورت آن اين است : فرستادم به سوى تو سفوفى كه ذكر كرده‌ام نسخهء آن را در مقالهء سابعه ، پس بگردان اين سفوف را طبيب حاضر و مستغنى كرد به اين سفوف از اطبّاء . خواص : اين سفوف نافع است از براى سوء هضم و ضعف معده و ضعف شهوت طعام و ذرب و رياح غليظه و از براى وسواس و قطع بخار و عرق فاسد و رايحهء خبيثه از تمام

--> ( 1 ) . همان ، ص 179 . ( 2 ) . همان ، ص 182 . ( 3 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 328 .