محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
190
خلاصة الحكمة ( فارسى )
روغن نفط دهن الحجر : منظور همان « نفط » است كه بدان « زيت الجبل » و « دهن الحجر » نيز گويند . ر . ك - : مخزن الادويه ، ذيل مادهء نفط « 1 » . روغن هسته زردآلوى تلخ / دهن المشمش دهن المشمش : روغن همهء اقسام آن مفتح سدد و ملين صلابات و رافع خشونت حلق و درشتى جلد . روغن مغز تلخ آن به قدر يك مثقال كشندهء كرم معده و مسهل آن به قوت و محلل اورام مقعده و مفتت حصات و جهت زحير بارد و بواسير ظاهرى و باطنى شرباً و طلاءً و با افيون جهت جميع اوجاع طلاءً ، و قطور آن در گوش جهت تسكين درد و قتل كرم آن و گرانى سامعه بىعديل و در ساير افعال قريب به روغن بادام تلخ . مقدار شربت آن تا سه مثقال . و روغن شيرين آن ضعيفتر از روغن بادام شيرين است . صنعت آن : مانند روش گرفتن روغن بادام است . « 2 » دهن حبهء الخضراء / دهن حبّ البطم / روغن مغز حبهء الخضراء طبيعت روغن مغز حبة الخضراء آن : در دوم گرم و خشك . خواص : مبهّى و مصلح بلادر و مقوى اعصاب دموى و جهت مواد باردهء رطبه نافع و آشاميدن او جهت تصفيهء آواز و تفتيح سُدّه و يرقان و عسر بول و تحليل حصات و درد كمر و زانو و فالج و لقوه و با سركه جهت جميع سموم و برودت اعضا و تدهين او به دستور اعراض مذكوره و اعضا و تقويت هاضمه نافع و مورث تشنگى و مصلحش طباشير . و قدر شربتش تا سه درهم است . صنعت آن : به روش روغن بادام است . « 3 »
--> ( 1 ) . مخزن الادويه ، قسمت فهرست ادويه . ( 2 ) . همان ، مادهء « مشمش » . ( 3 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ، تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 80 ، مادهء « حبة الخضراء » .