محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

151

خلاصة الحكمة ( فارسى )

خمر / خمر عنبى / شراب انگورى خمر : مراد از آن در شرع « ما يختمر به العقل » است ، يعنى آنچه كه عقل را بپوشاند و در عرف مراد از مطلق آن شراب انگورى است . « 1 » مراد از خمر عنبى ، همان شراب انگورى است . خميره / خميرها خميره : بدان كه خميره از تراكيب جديده است و بين معجون و شربت است ؛ زيرا كه در معجون جرم ادويه را بسيار نرم كوفته ، بيخته داخل مىنمايند و در شربت ، جرم ادويه اكثر آن است كه مطلقاً داخل نيست ، بلكه جرم آن را جوش داده ، صافى آن را گرفته با نبات يا غير آن به قوام انگشت‌پيچ مىآورند در خميره هم جزء لطيف مطبوخ آن و هم جرم آن داخل است و قوام آن نيز مانند مانند خمير است بين معجون و شربت ؛ يعنى نه بسيار سخت مثل معجون و نه بسيار نرم مثل شربت . « 2 » خميره لولؤ / خميره مرواريد خميرهء لؤلؤ : خفقان و ضعف قلب را به نهايت نافع است و اعضاى رئيسه را قوت دهد و منافع بسيار دارد . . . كه براى تقويت اعضاى رئيسه مجرب است . صنعت آن : مرواريد ناسفته شش ماشه ؛ كهربا ، مرجان ، صندل سفيد ، از هر يك ، سه ماشه ؛ ورق طلا پنج عدد ؛ ورق نقره بيست عدد ؛ عرق بيدمشك ، عرق بيد ، گلاب ، نبات قند ، از هر يك ، يك و نيم پاو به دستور بسرشند . مقدار شربت : شربتى سه ماشه . « 3 » دواء الترنجبين دواء الترنجبين : به نسخهء مرحوم معتمد الملوك :

--> ( 1 ) . مخزن الادويه ، ص 400 . ( 2 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 54 . ( 3 ) . همان ، ص 532 .