محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
145
خلاصة الحكمة ( فارسى )
صنعت آن : موميايى معدن دارابى ، سه جزء ، صمغ عربى يك جزء و نيم و برابر هر دو نبات ، موميايى را در گلاب در قدر مضاعف ، حل كرده با آنها حب بندند . مقدار شربت : شربتى نيم مثقال . « 1 » حبّ نزله حبّ نزله : زكام و نزلات را نافع بود ، و سرفه را زايل كند ؛ چون وقت خواب يك عدد آن را فرو برند . صنعت آن : افيون ، چهار درم ؛ زعفران ، مصطكى ، جدوار خطايى ، از هر يك ، يك درم ؛ كوفته ، بيخته حبوب سازند ، هر حبّى به قدر فلفل . شربتى : يك حبّ . « 2 » حبّ هيضه حبّ هيضه : در صورتى كه قى يا اسهال يا هر دو بند نشود ، و دانند كه تنقيهء تام شده و از بسيارى قى و اسهال خوف هلاكت است ، استعمال نمايند . صنعت آن : فلفل ، بزر البنج ، از هر يك ، بيست درم ؛ افيون ، ده درم ؛ زعفران ، پنج درم ؛ جندبيدستر ، يك درم ؛ زرنباد ، درونج عقربى ، از هر يك ، نيم درم ؛ مشك تركى خالص ، مرواريد ناسفتهء محلول ، از هر يك ، دو ثلث درم و دو قيراط ؛ جدوار خطايى آزموده ، سه درم ؛ عود هندى خام ، دو درم ؛ كندر ، چهار درم ؛ ورق طلا ، پنج عدد ؛ ورق نقره ، ده عدد ؛ هر دو را حل نموده ، ادويه [ را ] كوفته ، بيخته ، به گلاب سرشته و حبوب سازند ، هر حبّى به قدر ماشى . شربتى : يك حب تا دو حبّ . « 3 » حسُوء / احسا حسو : شوربايى است كه از سبوس با شكر و روغن بادام مىپزند و گاه از غير آن مثل نشاسته و آن را حريره نيز گويند و به فارسى « اتالَه » و ليتى هم خوانند .
--> ( 1 ) . همان ، ص 682 . ( 2 ) . همان ، ص 374 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 376 .