و منع عفونت اخلاط و دفع اخلاط متعفنه و تنقيهء فضول و رطوبات و جذب از اعماق بدن و تحليل فضول و اصلاح مزاج بدن و تنويم و امراض بلغميه و سوداويه از [ قبيل : ] حميات بلغميه و سوداويه و رياح خبيثه و استرخا و لقوه و فالج و سكته و سبات و سدر و رعشه و صداع و شقيقه و ماليخوليا و وسواس و فزع و جنون و دفع اخلاط از سينه و ريه و ضيق النفس و ربو و بهر و خناق سوداوى و بلغمى و سوء القنيه و استسقا و يرقان و خفقان و حبس نفث الدم و نفث الدم و تقويت معده و شهوت طعام و باه و محرّك جميع شهوات و تزكيهء حواس و صمم و تاريكى چشم و درد مفاصل كه از بلغم و سوداء باشد . و از براى جوع بقرى و قولنج و تفتيح سدّه‌هاى جگر و طحال و هيضه و اسهال و شهوت كلبى و نافذ حميات بلغميه و سوداويه و اوجاع گرده و مثانه از هر سببى كه باشد و تفتيت سنگ مثانه و قروح امعا و . . . الّا آن كه در بعضى امراض مشروط به شرط است و از براى بعض بلاشرط چون آشاميدن آن با چيزهاى مناسب مرض و . . . . و جامع اوراق گويد كه محرور المزاج دموى و صفراوى را و كسى كه بر مزاجش اين دو خلط غالب بسيار ؛ مضرّ است در حال صحت و . . . . « 1 » صنعت آن : نسخهء اين ترياق كه شيخ الرئيس در قرابادين قانون ذكر كرده و در قرابادين مارستان عسگرى شاپور - كه تأليف به عجمى است - آورده كه اين نسخه را جالينوس از اندروماخس ثانى نقل كرده است اين است : اقراص اسقيل ، چهل و هشت مثقال ؛ اقراص افاعى ، بيست و چهار مثقال ؛ اقراص اندروخورون ، فلفل سياه ، افيون جيد ، از هر يك ، مثل وزن اقراص افاعى - يعنى بيست و چهار مثقال - دارچينى ، به يك نسخه دوازده مثقال و به نسخهء ديگر بيست و چهار مثقال ؛ غنچهء گل سرخ منزوع الاقماع دوازده مثقال ؛ تخم شلغم برّى ، اسقورديون - يعنى ثوم برى - ، بيخ سوسن آسمانجونى - يعنى ايرسا - غاريقون هش سفيد انثى ، ربّ السوس ، روغن بلسان ، از هر يك ، به وزن گل سرخ - يعنى دوازده مثقال - ، مر صافى مكى ، زعفران ، زنجبيل ، ريوند چينى ، بنطافلن ، فودنج كوهى ، فراسيون ، فطراساليون ، اسطوخودوس ، قسط تلخ ، فلفل سفيد ، دارفلفل ، و نقطاماين - يعنى مشكطرامشيع - ، كندر ، فقاح اذخر ، صمغ البطم ، سليخهء سياه ، سنبل هندى ، جعده ، از هر يك ، شش مثقال ؛ ميعهء سائله ، تخم كرفس ، كمافيطوس ، عصارهء هيوفاقسطيداس -

--> ( 1 ) . همان ، ص 295 و 296 .