نافع است براى صداع به مشاركت معده به سبب صعود ابخره از معده به سر و از براى صداع حادث از بسيارى اكل چون استعمال كرده شود بعد از تنقيهء معده به جوارش شهرياران و جوارش سفرجلى مسهل چون آن غذا از معده منحدر شده باشد . « 1 » اطريفل مقل صغير اطريفل مقل صغير ؛ براى بواسير و اسهال بواسيرى چون بعد از فصد و تنقيه استعمال نمايند نافع است . صنعت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله ، آملهء منقى ، از هر يك ، ده درم ؛ مقل ازرق سى درم ؛ مقل را به آب گرم حل كرده با عسل به قوام آورده ، سرشته ، باقى ادويه را كوفته ، بيخته به روغن بادام شيرين يا روغن گاو چرب نموده به آن بسرشند . مقدار مصرف : شربتى چهار درم . و در نسخه‌اى كه حكيم مؤمن در قرابادين تحفة المؤمنين آورده : هليلهء كابلى و روغن بادام يا روغن گاو داخل ندارد و گفته كه مقل را به آب گندنا حل كرده با شصت مثقال عسل مصفّا به قوام آورده معجون سازند . « 2 » اطريفل مقل ملين فوايد اطريفل مقل ملين : طبع را نرم دارد و بواسير را نافع است . صنعت آن : پوست هليلهء زرد ، پوست هليلهء كابلى ، هليلهء سياه ، پوست بليله ، آملهء منقى ، افتيمون ، اسطوخودوس ، از هر يك ، پنج درم ؛ عسل خيارشنبر ، مقل ازرق ، از هر يك ، سى درم ؛ مقل و عسل خيارشنبر را به آب گندنا حل كرده بپالايند و در عسل به قوام آورده ، داخل كرده كه بعد از داخل كردن ، به قوامِ معجون آيد ، پس اجزا را كوفته به روغن بادام شيرين چرب نموده به آن بسرشند . مقدار شربت : شربتى از يك مثقال تا چهار مثقال . و در نسخهء ديگر : بسفايج پنج درم و اوزان ادويه تا اسطوخودوس ، از هر يك ، ده درم است . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 484 و 485 . ( 2 ) . همان ، ص 490 . ( 3 ) . همان ، ص 491 .