اطريفل كبير اطريفل كبير : بدان كه اطريفل كبير عمدهء اطريفلات است و نافع است از براى سوءِ هضم و برودت معده و امعاء و استرخاى معدى و مقوى معده و احشا است و هضم كننده ، و بالجمله نافع است از براى جميع امراض معده و استرخاى مثانه را مفيد است و باه را زياده كند و اوجاع ظهر را سودمند بود و دافع بواسير و رياح بود و رنگ رو را نيكو و صافى گرداند ، و در صداع به مشاركت گرده و مثانه بعد از اصلاح حال گرده و مثانه ، و از براى تقويت سر و گرده و مثانه استعمال آن بايد نمود . اطريفل كبير به نسخهء شيخ رئيس : كه در مقالهء اولى از قرابادين قانون كه در ذكر معاجين كبار است آورده و گفته كه اين اطريفل ضعف معده و هاضمه و ضعف گرده را كه از برودت باشد و امراض حادثه از رطوبت و بلغم را نافع است . صنعت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله ، آملهء منقى ، بوزيدان ، بسباسه ، شيطرج هندى ، شقاقل ، از هر يك ، يك جزء ؛ تودرى سرخ ، تودرى زرد ، لسان العصافير ( زبان گنجشك ) ، بهمن سرخ ، بهمن سفيد ، از هر يك ، نيم جزء ؛ مجموع را كوفته ، بيخته ، به روغن گاو چرب نموده ، به عسل مصفّا معجون سازند . و [ اجزاء ] اين نسخه دوازده جزء است . طبيعت دارو : صاحب ميزان الطبايع گفته كه اين اطريفل گرم و خشك است در يك درجه و نيم . محمود بن الياس اين اطريفل را در حاوى صغير ذكر كرده و بهمنين داخل ندارد . مقدار مصرف : و گفته شربتى از اين يك مثقال . تذكر : و بعضى اطباء گفته‌اند كه اين اطريفل را بعد از گذشتن دو ماه از ساختنش بايد استعمال نمود . « 1 » اطريفل گشنيزى اطريفل گشنيزى : اطريفل گشنيزى كه در منهاج در باب ثقل سامعهء صفراوى آورده .

--> ( 1 ) . همان ، ص 487 .