محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
836
خلاصة الحكمة ( فارسى )
و بدان - خطاب به مأمون نموده - بدرستى كه هر يك از طبايع دوست مىدارند چيزى را كه مشاكل آن است و هر كه زياده از قدر حاجت تناول نمايد ، فايده نمىدهد به او و هر كه به مقدارى كه نه زياده و نه كم تر از حدّ لايق تناول نمايد ، نفع مىدهد او را . پس طريق صاحب حفظ صحّت آن است كه صرف نمايد طعام را به قدر كفايت و صحّت بدن خود در شبانه روز و هنوز قدرى ميل و خواهش او به طعام باقى باشد كه دست از خوردن طعام « 1 » بكشد ؛ براى آن كه اين اصلح است براى معده و بدن تو . و تزكيهء عقل تو و سبك تر است براى جسد تو و شخصى كه خواهد صحيح و سالم و سبك باشد بدن او ، بايد كه شب طعام را كم تر بخورد و تقليل نمايد . و پيران را شب چيزى نخوردن - خصوص كه گرسنه باشند - بسيار مضرّ است ؛ زيرا كه فوت مىگردد از ايشان قوّتى كه تدارك آن ممكن نباشد . و خطاب به مأمون كردند « 2 » فرمودند : بخور غذاى سرد در تابستان و غذاى گرم در زمستان و معتدل در دو فصل ديگر كه بهار و پاييز باشند به قدر برداشت قوّه و خواهش خود و ابتدا كن به طعام [ از ] سبك ترين اغذيه كه مىخورى آن را به قدر عادت و به حسب طاقت و نشاط بدن خود وقتى كه واجب و ضرور باشد . و بايد كه خوردن تو در هر روز هنگام گذشتن هشت ساعت از روز باشد يك دفعه ؛ يعنى به فاصله هر هشت ساعت « 3 » يك دفعه باشد ؛ و يا آن كه در هر دو شبانه روز سه دفعه ؛ بدين قسم كه : روز ، [ در ] اوّلِ وقتِ صبح و شب ، بعد از عشا و روز ديگر بعد از هشت ساعت از روز گذشته و باز شب چيزى نخورى و روز ديگر صبح به دستور روز اول تناول نمايى . و همچنين امر نمود جدّ من حضرت محمّد رسول خدا - صلى الله عليه و آله و سلم - حضرت على بن ابى طالب را - عليه السلام - . و در هر يك روز ، يك مرتبه و روز ديگر دو مرتبه به قدر حاجت . و بايد كه شراب تو از عقب طعام ، شراب حلال باشد كه ما وصف مىنمائيم براى تو و بپرهيز از آن كه جمع كنى ميان خوردن تخم مرغ و ماهى با هم در يك وقت ؛ زيرا كه
--> ( 1 ) . ب : ( طعام ) حذف شده . ( 2 ) . ب : كرده . ( 3 ) . الف : ( ساعت ) حذف شده .