محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
824
خلاصة الحكمة ( فارسى )
رمّانيه و اجّاصيه براى محرور و زيرباج و اغذيهء مطيبهء مرطَّبهء به زعفران براى مبرود يا تعديل مأكول به خلط ابازير و عقاقير يا اغذيهء خفيفه براى تقطيع و تلطيف و غير اينها ؛ چنان چه طبخ مىنمايند گوشت بطّ و مرغابى « 1 » و سرخاب و امثال اينها هر گوشت طايرِ با سهوكت بطيء الطبخ و الهضم را با ابازير و سركه براى رفع و زوال غلظت و سهوكت و سرعت و عفونت آن . [ وقت اكل ] : و تناول ننمايد غذا را بدون شهوت صادق و گرسنگى ؛ زيرا كه در هنگام سيرى و امتلاء ، باعث تداخل و تخمه و هيضه و عفونت اخلاط و امراض رديه است . و در هنگام غلبهء شهوت صادق و هيجان آن و خلوّ معده ، مدافعه و مماطلهء آن ننمايد به جهت آن كه باعث انصباب صفراء و موادّ رديئه است به سوى معده و حدوث امراض رديئه و مراق و اسهالات و هيضه [ مىنمايد ] . [ عدم جمع ميان اطعمه مختلفه ] : و بايد كه جمع ننمايد ميان اطعمهء مختلفهء در لون و كيفيت و كمّيت در يك اكل ؛ زيرا كه باعث حيرت طبيعت و سوءِ هضم مىگردد ؛ مگر آن كه مأكول چرب باشد كه با آن ، طعام شور و حريفِ تيز مناسب است ؛ به جهت آن كه مصلح آن است . و بيان « اختلاف اطعمه » و اطعمهء كه جمع آنها با هم غير مضرّ و اطعمهء كه مضرّ است - ان شاء اللّه تعالى - بعد ازين به تفصيل مذكور خواهد شد . [ عدم مداومت بر طعام واحد ] : و اولى آن است كه مداومت بر يك طعام هميشه ننمايد ؛ بلكه اختلاف نمايد ؛ مثلًا يك وقت نوع و لون طعامى تناول نمايد و وقت ديگر نوع و لون ديگر . و يا يك روز نوع طعامى و روز ديگر نوع ديگر و رنگ ديگر . و همچنين . و اين نيز بر سبيل تقرّر و استمرار نباشد كه طبيعت بدين عادت نمايد كه اگر احيانا به سبب مانعى تخلّف در اين واقع شود ، باعث تحير طبيعت و سوءِ هضم گردد ؛ بلكه اوقاتِ اين را هم متبدّل دارد .
--> ( 1 ) . ب : ( مرغابى ) حذف شده .