فصل هفتم [ از باب پنجم از ركن چهارم از مقالهء اولى ] : در بيان وقت اخراج نفث و سهولت و عسر خروج آن بدان كه چون در نزله و ذات الرّيه و ذات الجنب نفث اصفر ظاهر گردد و به سهولت اخراج يابد ، علامت نضج كامل و سلامت حال و قوّت طبع و سرعت انقضاء مرض است و به عسر و دشوارى « 1 » و ديرى بر آمدن نفث ، علامت فجاجت مادّه و ضعف قوّه و طول مرض است . نفث محمود و علامات آن : بدان كه نفث محمود آن است كه : ابيض متساوى الأجزاء هموارِ نضيجِ معتدل القوام باشد و بوى نداشته باشد . و به سهولت بى سعال شديد اخراج يابد و از ابتداء مرض بسيار بعيدُ العهد نباشد . نفث مذموم و علامات آن : بدان كه نفث مذموم آن است كه : خام و رقيق و غير متساوى الاجزاء و ناهموار و رنگ آن ، زرد يا سياه يا كبود و كريه الرّايحة باشد و با سعال شديد اخراج يابد و بسيار بعيد العهد باشد . و به اين جا ختم نمود مقالهء اولى جزء علمى را و از اين جا شروع مىنمايد در بيان جزء عملى ؛ إن شاء الله تعالى .

--> ( 1 ) . ب : بدشوارى .