محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
755
خلاصة الحكمة ( فارسى )
بدان كه اين نيز بر سه وجه مىباشد : معتدل يا رقيق يا غليظ . امّا معتدل ، در براز معتدل صحّى ذكر يافت . امّا براز رقيق : كه براز « رطب » نيز نامند - بر دو نوع است : يكى ، آن است كه بى لزوجت باشد « 1 » . دوم ، آن است كه با لزوجت باشد « 2 » . اما براز رطب غير لزج : بر « 3 » دو نوع است : يكى ، آن كه از تناول اطعمه ملينه و يا آشاميدن آب گرم ، لينت در براز به هم رسد . دوم ، آن كه از امور داخليه به هم رسد و امور داخليه كه مرطب براز تواند شد ، دو نوع است : حقيقى و عارضى : حقيقى : آن است كه جسمى با رطوبت با براز مخلوط گردد از هر طريق كه باشد . و جسم مذكور ، يا رطوبت اولى خواهد بود و يا رطوبت ثانوى و يا اعضاء گداخته شده . و عارضى : آن است كه جسمى از بدن با براز مخلوط نگردد ؛ بلكه اجزاء غذائيه به سببى از اسباب كما ينبغى منجذب نگردند به سوى كبد ؛ پس بالضرورة براز كيلوسى مندفع گردد و علامات « 4 » هر يك در مبحث اوّل ذكر يافت . و اما براز رطب لزج : بدان كه براز لزج ، بى مادهء لزجه حاصل نمىگردد ؛ خواه مادهء آن از خارج بدن باشد ، و
--> ( 1 ) . ب : مىباشد . ( 2 ) . ب : بود . ( 3 ) . ب : ( بر ) حذف شده . ( 4 ) . ب : علامت .