و اعتدال در رايحه بول ذكر يافت . و اعتدال لون آن نيز كه اترُجى و يا قريب به احمر ناصع است ؛ بنا بر اختلاف رأيين . و بعضى از قدما قريب به زعفرانى گفته‌اند ؛ يعنى ناريت به استكمال رسيده چنان چه در مبحث الوان بول ذكر يافت كه بنا بر طبخ در كبد و تاثير حرارت طابخه و لون كبد در آن و اختلاط با فضول دمويه كه اغلب و اكثر اخلاط است و رنگ آن سرخ و قليلى صفراء ، لا محاله بايد كه به حسب قلّت و كثرت هر يك از اين امور به الوان مذكور باشد . مبحث دوم : در بيان الوان بول صبيان و شبّان و كهول و مشايخ بول صبيان رضيع و قريب العهد به فطام ، شبيه به مائيت لبن و مايل تر به بياض است ؛ به جهت انحصار اغذيهء ايشان به لبن و يا غالبيت لبن . و بول صبيان بعيد العهد از فطام كه هنوز به حد بلوغ نرسيده باشند ، غليظ تر از بول بالغين مىباشد ؛ به سبب كثرت فضول حاصله از تكرار تغذّى ايشان . و بول بالغين و شبّان ، مايل به ناريت و معتدل القوام مىباشد ، و با رغوه - يعنى كف - و احياناً اندك رسوب جيدى ؛ به سبب غلبه حرارت امزجهء ايشان و زيادتى صفراء و جودت هضم و نضج ايشان . بول كهول ، مايل به بياض مىباشد ؛ به سبب ضعف حرارت و انهضام . و اين ، اگر كثير الفضول است غليظ مىباشد و الا رقيق . و بول مشايخ ، رقيق‌تر و سفيدتر از كهول مىباشد ؛ به سبب كمال ضعف حرارت و هضم و گاه غليظ مىباشد ؛ و چون بسيار غليظ گردد ، علامت تكوّن حصات است در ايشان . مبحث سوم : در بيان بول ذكور و اناث و فرق ميان هر دو و بول حوامل بدان ، كه بول صحّى مردان به اوصاف مذكوره مىباشد و بول صحّى زنان البتّه از بول صحّى مردان غليظ تر و سفيد تر و كم رونق مىباشد به سبب كثرت فضول در ابدان