و بدان كه اقلّ « 1 » مدّت هضم و نضج و وصول غذا به اعضاء و انفصال مائيت از آن ، دوازده ساعت مستوى است . و لهذا گفته‌اند كه : هر گاه صبح ارادهء بول گرفتن داشته باشند ، در آن شب غذا نخورند و گرسنه نيز نخوابند . و كسانى كه عادت شب طعام خوردن داشته باشند ، تقليل نمايند و يا آن كه از « 2 » چند روز قبل از آن ، عادت خود را تغيير « 3 » دهند اگر تواند شد تا باعث ضرر و ايذا نشود ؛ زيرا كه ترك عادت - خصوص محرور المزاج سريع الهضم را - خود مرض است . و بالجملة ، بايد كه از پرخورى و امتلاء البتّه اجتناب نمايد و گرسنه هم نخوابد كه هر دو مضرّ و مغير بول‌اند ، سواى تغيير « 4 » مرضى . و جزئيات مراتب ، از تحرير و تقرير بيرون است ؛ بايد كه از فرمودهء طبيب حاذق و اقتضاء طبع سليم و عقل مستقيم بيرون نرود و بدان عمل نمايد . مبحث ششم : در بيان آن كه بول انسان را از بول غير انسان تميز نمايند و بيان مميزات آن بدان كه آن چه باعث اشتباه بول انسان از غير انسان مىشود ، دو نوع است : يكى : اشياء سياله است ؛ مانند ماء العسل و سكنجبين و آب زعفران و آب معصفر و آبكامه و ماء التّبن - يعنى آبى كه در آن « كاه » خيسانيده باشند - و امثال اين‌ها هر چه مغير رنگِ آب و اندك مغلّظ آن و سيال باشد . و فرق كلّى در بول و اشياء مذكوره آن است كه لازمهء بول است كه چون نزديك‌تر آورند غليظتر نمايد و چون دور « 5 » برند بالعكس صاف‌تر نمايد به خلاف چيزهاى ديگر كه در نزديكى صاف مىنمايد و در دورى غليظتر و با « 6 » آن لازمه سكنجبين و ماء العسل است كه چون شيشه را بالا بدارند در ته آن مانند عسل آلودگى مىنمايد و در ميان شيشه مانند

--> ( 1 ) . الف : اوّل . ( 2 ) . ب : تغير . ( 3 ) . ب : تغير . ( 4 ) . ب : تغير . ( 5 ) . ب : دور تر . ( 6 ) . الف : و يا .